Chính phủ đề xuất ưu tiên bồi thường bằng đất hoặc nhà ở tại chỗ cho người bị thu hồi đất

Bồi thường bằng đất hoặc nhà ở tại chỗ là một trong những đề xuất đáng chú ý trong định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Chính phủ cho rằng chính sách mới cần hướng tới việc tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất, thay vì chỉ tập trung vào bồi thường tài sản bị thu hồi.

Người bị thu hồi đất ở được đề xuất ưu tiên bồi thường tại chỗ

Sáng 19/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình Quốc hội tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024. Trong đó, cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là một trong những nội dung được đề xuất điều chỉnh.

Theo định hướng của Chính phủ, người có đất ở bị thu hồi sẽ được ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm người dân có điều kiện ổn định cuộc sống sau khi thực hiện thu hồi đất, đồng thời chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống cho người dân”.

Người có đất ở bị thu hồi được đề xuất ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ

Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo không quy định cứng việc thu hồi đất chỉ được thực hiện sau khi đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hoàn thành bố trí tái định cư. Cách tiếp cận này được kỳ vọng tạo cơ sở linh hoạt hơn trong quá trình triển khai các dự án.

Bên cạnh chính sách bồi thường đất ở, Chính phủ cũng đề xuất hoàn thiện quy định về phạm vi, tiêu chí thu hồi đất, phát triển quỹ đất vùng phụ cận và xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng. Mục tiêu là bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi và nhà đầu tư.

7 nhóm chính sách được đề xuất khi sửa đổi Luật Đất đai

Bên cạnh cơ chế bồi thường, Chính phủ đề xuất 7 nhóm chính sách lớn nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quản lý và sử dụng đất. Các nhóm chính sách tập trung vào quy hoạch, giao đất và cho thuê đất; thu hồi đất, bồi thường và tái định cư; tài chính đất đai và giá đất; quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất; cải cách hành chính và chuyển đổi số; cùng với tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Trong đó, cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất được định hướng theo hướng công khai, minh bạch, có cạnh tranh và lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực. Chính phủ cũng đề xuất đổi mới cơ chế xác định giá đất dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, đồng thời tăng cường kết nối dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành.

7 nhóm chính sách lớn được đề xuất nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng đất

Về thủ tục, chính sách mới hướng tới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa quy trình hành chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Việc này được kỳ vọng rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao hiệu quả quản lý và khơi thông nguồn lực đất đai.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và cơ chế xác định giá đất cho sản xuất, kinh doanh theo hướng khả thi, phù hợp thực tiễn. Những nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện chính sách sửa đổi Luật Đất đai 2024.