3 bước chuẩn bị tài chính vững vàng cho lần đầu mua nhà

Sở hữu ngôi nhà đầu tiên là cột mốc quan trọng, đánh dấu bước ngoặt lớn trong hành trình an cư và xây dựng tương lai của các cặp vợ chồng trẻ. Tuy nhiên, để biến giấc mơ ấy thành hiện thực, việc chuẩn bị tài chính bài bản là điều không thể thiếu. Nếu không có kế hoạch rõ ràng, áp lực trả nợ có thể kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và sự ổn định lâu dài của gia đình. Bài viết dưới đây đóng vai trò như một cẩm nang thực tế, cung cấp lộ trình 3 bước giúp các cặp đôi lần đầu mua nhà đánh giá đúng năng lực tài chính, xây dựng ngân sách phù hợp và lựa chọn giải pháp vay vốn an toàn.

Bước 1: Đánh giá sức khỏe tài chính của gia đình

Xác định thu nhập ròng hàng tháng

Bước khởi đầu trong kế hoạch mua nhà là tổng hợp đầy đủ các nguồn thu nhập ổn định của cả hai vợ chồng. Thu nhập này có thể đến từ tiền lương, tiền thưởng, kinh doanh phụ, lãi tiết kiệm hoặc các nguồn thu định kỳ khác. Khi lập kế hoạch tài chính, cần ưu tiên sử dụng thu nhập ròng, tức số tiền thực nhận sau khi đã trừ thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và các khoản khấu trừ bắt buộc. Việc dựa trên thu nhập ròng giúp phản ánh đúng khả năng chi trả thực tế và tránh tình trạng đánh giá quá cao sức mua của gia đình.

Rà soát và phân loại các khoản nợ hiện có

Song song với việc xác định thu nhập, gia đình cần liệt kê trung thực tất cả các khoản nợ đang phải chi trả hàng tháng như vay tiêu dùng, dư nợ thẻ tín dụng, vay mua xe, vay học phí hoặc các khoản vay từ người thân. Khi đã có danh sách đầy đủ, việc phân loại nợ theo ngắn hạn và dài hạn sẽ giúp bạn hình dung rõ tổng nghĩa vụ tài chính hiện tại cũng như thời gian cần để tất toán, từ đó đánh giá khả năng gánh thêm khoản vay mua nhà.

Tính tỷ lệ nợ trên thu nhập (DTI - Debt to Income Ratio)

Tỷ lệ nợ trên thu nhập là chỉ số quan trọng mà ngân hàng sử dụng để đánh giá khả năng trả nợ của người vay. Chỉ số này cho biết mỗi tháng bạn đang dành bao nhiêu phần trăm thu nhập để trả cho các khoản nợ.

Công thức tính DTI như sau:

DTI (%) = (Tổng số tiền trả nợ hàng tháng / Tổng thu nhập gộp hàng tháng) × 100

Trong đó, tổng tiền trả nợ hàng tháng bao gồm tất cả các khoản vay hiện có và khoản trả góp mua nhà dự kiến trong tương lai. Theo khuyến nghị của các chuyên gia tài chính, tổng DTI an toàn nên được duy trì dưới mức 36% đến 40%. Một số ngân hàng có thể chấp nhận DTI cao hơn, nhưng việc vay vốn ở ngưỡng này tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thu nhập giảm hoặc lãi suất tăng. Để đảm bảo an toàn lâu dài, các cặp vợ chồng trẻ nên đặt mục tiêu giữ tổng nghĩa vụ trả nợ dưới 40% thu nhập ròng của gia đình.

Kiểm tra lịch sử tín dụng cá nhân

Lịch sử tín dụng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận các gói vay mua nhà. Ngân hàng sẽ kiểm tra thông tin tín dụng của người vay tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC). Việc từng có nợ xấu hoặc chậm thanh toán sẽ làm giảm đáng kể khả năng được duyệt vay. Do đó, trước khi mua nhà, bạn nên đảm bảo tất cả các khoản nợ được thanh toán đúng hạn và chủ động kiểm tra báo cáo tín dụng để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.

Lịch sử tín dụng là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận các gói vay mua nhà

Bước 2: Xây dựng ngân sách mua nhà thực tế

Xác định vốn tự có và khoản trả trước

Thông thường, ngân hàng yêu cầu người mua nhà phải có sẵn tối thiểu từ 20% đến 30% giá trị căn nhà làm vốn tự có. Phần còn lại sẽ được vay từ ngân hàng. Việc chuẩn bị tỷ lệ trả trước cao hơn không chỉ giúp giảm số tiền vay mà còn làm nhẹ áp lực trả nợ hàng tháng và tiết kiệm đáng kể chi phí lãi vay trong suốt thời gian vay. Đây được xem là chiến lược tài chính an toàn, đặc biệt phù hợp với các cặp vợ chồng trẻ.

Lập bảng dự trù các chi phí phát sinh khi mua nhà

Ngoài giá bán, người mua nhà cần chuẩn bị thêm nhiều khoản chi phí khác liên quan đến giao dịch và quá trình sở hữu nhà. Việc lập bảng chi phí chi tiết giúp tránh bị động và “sốc” tài chính khi phát sinh các khoản ngoài dự kiến.

Bảng: Các chi phí phát sinh khi mua nhà

Việc dự trù đầy đủ các khoản này giúp kế hoạch tài chính mua nhà trở nên toàn diện và sát với thực tế hơn.

Xây dựng quỹ dự phòng khẩn cấp

Quỹ dự phòng là yếu tố bắt buộc trong kế hoạch mua nhà. Các chuyên gia khuyến nghị quỹ này nên tương đương từ 3 đến 6 tháng tổng chi phí sinh hoạt và tiền trả nợ hàng tháng. Trong trường hợp thu nhập chưa ổn định, quỹ dự phòng nên được nâng lên mức 6 đến 12 tháng để đảm bảo an toàn tài chính trước những biến cố không lường trước.

Thiết lập kế hoạch tiết kiệm dài hạn

Sau khi xác định tổng số tiền cần chuẩn bị, gia đình nên xây dựng kế hoạch tiết kiệm cụ thể với mục tiêu rõ ràng và kỷ luật thực hiện. Khi mục tiêu mua nhà được xác định, việc tiết kiệm và kiểm soát chi tiêu thường trở nên hiệu quả hơn. Trên thực tế, áp lực từ kế hoạch trả nợ trong tương lai lại trở thành động lực giúp nhiều cặp đôi duy trì thói quen tài chính lành mạnh và đạt mục tiêu an cư nhanh hơn.

Bước 3: Lựa chọn gói vay mua nhà phù hợp

Các hình thức vay mua nhà phổ biến

Hiện nay, vay thế chấp bằng chính căn nhà định mua là hình thức phổ biến nhất nhờ hạn mức vay cao và lãi suất cạnh tranh. Ngoài ra, người mua có thể vay bằng cách thế chấp tài sản khác như bất động sản đã sở hữu, sổ tiết kiệm hoặc ô tô. Trong khi đó, vay tín chấp không yêu cầu tài sản đảm bảo nhưng lãi suất cao và hạn mức thấp, thường không phù hợp với nhu cầu mua nhà giá trị lớn.

So sánh thời hạn vay và khả năng chi trả

Thời hạn vay ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền trả góp hàng tháng và tổng chi phí lãi vay. Vay dài hạn giúp giảm áp lực chi trả mỗi tháng nhưng làm tăng tổng tiền lãi phải trả. Ngược lại, vay ngắn hạn giúp tiết kiệm lãi vay nhưng đòi hỏi thu nhập ổn định và khả năng tài chính tốt. Việc lựa chọn thời hạn vay cần được cân nhắc dựa trên thu nhập, kế hoạch tài chính dài hạn và mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi gia đình.

Kết luận

Chuẩn bị tài chính vững vàng là chìa khóa giúp các cặp vợ chồng trẻ hiện thực hóa giấc mơ mua nhà lần đầu một cách an toàn và bền vững. Khi đánh giá đúng sức khỏe tài chính, xây dựng ngân sách đầy đủ và lựa chọn gói vay phù hợp, việc an cư không chỉ là mục tiêu ngắn hạn mà còn là nền tảng cho tương lai ổn định và hạnh phúc lâu dài của gia đình.