Ba năm triển khai gói tín dụng 145.000 tỷ đồng: Vì sao giải ngân vẫn ì ạch?

Sau hơn ba năm triển khai chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho phát triển nhà ở xã hội, kết quả giải ngân vẫn chưa đạt kỳ vọng. Theo Ngân hàng Nhà nước, đến cuối tháng 5/2026, tổng số vốn được giải ngân mới đạt khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương 8,5% quy mô gói tín dụng. Thực tế này cho thấy dù nguồn vốn ưu đãi đã sẵn sàng, quá trình đưa dòng tiền vào thị trường vẫn gặp nhiều rào cản từ nguồn cung dự án đến thủ tục pháp lý.

Hơn 12.440 tỷ đồng đã được giải ngân sau hơn 3 năm triển khai

Theo Ngân hàng Nhà nước, chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng được triển khai nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân cũng như người dân có nhu cầu mua nhà thuộc các dự án đủ điều kiện.

Đến hết tháng 5/2026, tổng doanh số giải ngân lũy kế của chương trình đạt khoảng 12.440 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 10.640 tỷ đồng được giải ngân cho các chủ đầu tư dự án, còn gần 1.800 tỷ đồng được giải ngân cho người mua nhà. Dư nợ của chương trình hiện đạt khoảng 10.175 tỷ đồng.

Nếu so với tổng quy mô 145.000 tỷ đồng, lượng vốn đã giải ngân mới đạt khoảng 8,5%. Đây là con số khá khiêm tốn sau hơn ba năm triển khai, cho thấy tiến độ thực hiện chương trình vẫn chậm hơn kỳ vọng ban đầu.

Tháng 5/2026, tổng doanh số giải ngân lũy kế của chương trình đạt khoảng 12.440 tỷ đồng

Hiện lãi suất ưu đãi áp dụng đối với chương trình là 7%/năm dành cho chủ đầu tư và 6,5%/năm dành cho người mua nhà ở xã hội.

Nguồn vốn không thiếu nhưng dự án đủ điều kiện vẫn còn ít

Theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước, nguyên nhân lớn nhất khiến chương trình giải ngân chậm không nằm ở khả năng cung ứng vốn của các ngân hàng mà xuất phát từ nguồn cung dự án nhà ở xã hội.

Trên thực tế, số lượng dự án đã hoàn tất thủ tục pháp lý, được địa phương công bố đủ điều kiện tham gia chương trình vẫn còn hạn chế. Nhiều dự án đang trong quá trình hoàn thiện quy hoạch, giải phóng mặt bằng hoặc thực hiện các thủ tục đầu tư nên chưa thể tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.

Bên cạnh đó, việc xác định quỹ đất phát triển nhà ở xã hội tại nhiều địa phương còn chậm, khiến số lượng dự án mới chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng ngân hàng có nguồn vốn nhưng khó giải ngân do thiếu dự án đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Số lượng dự án đã hoàn tất thủ tục pháp lý, được địa phương công bố đủ điều kiện tham gia chương trình vẫn còn hạn chế

Không chỉ phía chủ đầu tư, người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội cũng gặp khó khăn khi nguồn cung sản phẩm còn ít. Dù đáp ứng điều kiện vay vốn, nhiều người vẫn chưa thể tiếp cận nhà ở phù hợp do số lượng dự án mở bán còn hạn chế.

Cần tháo gỡ đồng bộ để đẩy nhanh tiến độ giải ngân

Để chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng phát huy hiệu quả, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai.

Trong thời gian tới, các giải pháp trọng tâm sẽ tập trung vào việc đẩy nhanh phê duyệt dự án, hoàn thiện thủ tục pháp lý, công khai danh mục các dự án đủ điều kiện vay vốn và tăng nguồn cung nhà ở xã hội trên thị trường. Khi nguồn cung được cải thiện, dòng vốn ưu đãi sẽ có điều kiện giải ngân nhanh hơn, góp phần thúc đẩy Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Việc duy trì mức lãi suất ưu đãi cho cả chủ đầu tư và người mua nhà cũng được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để nhiều người thu nhập thấp và công nhân tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý hơn.

Gói tín dụng 145.000 tỷ đồng vẫn còn nhiều dư địa để phát huy hiệu quả

Sau hơn ba năm triển khai, chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng mới giải ngân được khoảng 8,5% quy mô cho thấy vẫn còn nhiều "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội tiếp tục tăng cao, việc đồng bộ giữa nguồn vốn, nguồn cung dự án và thủ tục pháp lý sẽ là yếu tố quyết định để chương trình tăng tốc trong giai đoạn tới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội trên cả nước.