Bất động sản dưỡng lão: Loại hình mới tại Việt Nam có thể đạt quy mô tỷ đô trong thập kỷ tới

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh nhất châu Á, nhu cầu về không gian sống, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ dành cho người cao tuổi đang tăng mạnh. Đây không chỉ là thách thức xã hội mà còn mở ra tiềm năng phát triển một phân khúc bất động sản hoàn toàn mới: bất động sản dưỡng lão. Các chuyên gia dự báo, thị trường này có thể đạt quy mô tỷ USD ngay trong thập kỷ tới.

Làn sóng đầu tư vào bất động sản dưỡng lão tại Việt Nam

Thời gian gần đây, các tập đoàn lớn đã bắt đầu tham gia sâu vào phân khúc này, mở đầu bằng những dự án quy mô lớn và tích hợp nhiều dịch vụ chuyên biệt. Trong đó nổi bật là Vingroup với dự án Vin New Horizon tại huyện Cần Giờ, TP.HCM. Dự án này được quy hoạch theo mô hình đô thị hưu trí cao cấp, có diện tích 20-50 ha, bao gồm hệ thống nhà ở, cơ sở y tế, khu chăm sóc - trị liệu, tiện ích giải trí và không gian giáo dục. Điểm đặc biệt của dự án là bệnh viện dưỡng lão đạt tiêu chuẩn 5 sao cùng các trung tâm điều trị chuyên sâu về tim mạch, thần kinh, cơ xương khớp, nội tiết, dinh dưỡng và sức khỏe tinh thần.

Trước đó, Vingroup cũng hợp tác với một tập đoàn y tế Nhật Bản để phát triển trung tâm chăm sóc cao cấp tại Việt Nam, mô hình đã được triển khai thí điểm ở Hưng Yên. Không đứng ngoài xu hướng, Sun Group cũng phát triển khu đô thị 420 ha tại Hà Nam, tích hợp đầy đủ dịch vụ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Dù đã có nhiều doanh nghiệp bày tỏ ý định tham gia, số dự án chính thức ra mắt vẫn còn ít so với tiềm năng thị trường.

Theo ông Matthew Powell - Giám đốc Savills Hà Nội, thị trường chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam hiện còn nhỏ nhưng đang trên đà mở rộng mạnh mẽ. Ước tính quy mô thị trường sẽ tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2024 lên 3,6 tỷ USD vào năm 2032, tương đương tốc độ tăng trưởng kép 5,81% mỗi năm. Điều này phản ánh rõ sự bùng nổ về nhu cầu dịch vụ khi hàng triệu người Việt chuẩn bị bước vào tuổi nghỉ hưu.

Già hóa dân số nhanh tạo động lực cho thị trường

Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2038 khi số người từ 60 tuổi trở lên chiếm hơn 20% dân số. UNFPA cũng dự báo rằng đến năm 2050, cứ 6 người Việt thì có 1 người trên 65 tuổi. Mặc dù nhu cầu tăng nhanh như vậy, hệ thống chăm sóc người cao tuổi hiện vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng.

Phần lớn hoạt động chăm sóc hiện nay vẫn dựa vào gia đình, mang tính tự phát và thiếu chuyên môn. UNFPA cho biết 80% người cao tuổi tại Việt Nam có nhu cầu được chăm sóc tại nhà, nhưng chưa đến 30% xã phường có mô hình, câu lạc bộ hay nhóm hỗ trợ. Trên cả nước, số trung tâm chăm sóc chuyên biệt vẫn chưa vượt quá 100 cơ sở. Bên cạnh đó, nghề chăm sóc người cao tuổi cũng chưa được công nhận chính thức trong hệ thống nghề nghiệp dù nhu cầu ngày càng lớn.

Người cao tuổi tại một trung tâm dưỡng lão. Ảnh: VnExpress

So với các quốc gia như Nhật Bản hay Singapore - nơi bất động sản cho người cao tuổi đã trở thành ngành công nghiệp tỷ đô, Việt Nam hiện mới chỉ ở giai đoạn khởi đầu với vài dự án thử nghiệm. Điều này tạo ra khoảng trống rất lớn giữa cung và cầu, đồng thời mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Những mô hình chăm sóc nào phù hợp với Việt Nam?

Theo bà Olivia Wood - Giám đốc Lotus Advisory Group Vietnam, tốc độ già hóa dân số cùng khoảng cách lớn giữa nhu cầu và nguồn cung đang khiến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, thị trường cần lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện văn hóa và kinh tế.

Bà Emily Fell - Giám đốc cấp cao bộ phận Living Sectors khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng Việt Nam nên kết hợp mô hình “lifestyle” phổ biến ở Australia, bao gồm các khu dân cư tích hợp cho người cao tuổi, với mô hình chăm sóc đặc biệt kiểu Nhật Bản, nơi cần nhiều hỗ trợ y tế và chăm sóc chuyên sâu. Đây sẽ là hướng đi giúp Việt Nam vừa đáp ứng nhu cầu sống độc lập, vừa đảm bảo dịch vụ chăm sóc bài bản cho nhóm người cao tuổi có nhu cầu đặc thù.

Theo chuyên gia, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho đầu tư vào lĩnh vực an cư - dưỡng lão. Ảnh minh họa

Yếu tố pháp lý cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Theo các chuyên gia, Việt Nam cần có khung pháp lý rõ ràng cho các viện dưỡng lão công lập, mô hình chăm sóc đặc biệt và các dự án nhà ở tích hợp chăm sóc sức khỏe. Cơ chế thanh toán bền vững - có thể thông qua bảo hiểm công hoặc tư nhân - cũng là chìa khóa để ngành này phát triển mạnh mẽ, tránh tình trạng quá phụ thuộc vào tài chính cá nhân của người cao tuổi.

Ngoài ra, Việt Nam có thể tham khảo mô hình của Singapore, nơi nhà ở cho người cao tuổi được phát triển trong các tổ hợp đa chức năng, giúp tối ưu hóa quỹ đất và tạo môi trường sống cộng đồng phù hợp với đô thị đông đúc.

Bất động sản dưỡng lão bán trú - giải pháp phù hợp với Việt Nam

Trong báo cáo gần đây, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) đã nhấn mạnh sự phù hợp của mô hình bất động sản dưỡng lão bán trú - một giải pháp dung hòa giữa truyền thống sống cùng gia đình và nhu cầu được chăm sóc chuyên nghiệp. Tuy nhiên, mô hình này hiện mới chỉ tiếp cận được phần nhỏ người cao tuổi ở khu vực đô thị.

Để mô hình có thể phát triển rộng hơn, VARS cho rằng ngoài việc gắn với chính sách an sinh và bảo hiểm y tế nhằm giảm chi phí cho người sử dụng, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi về quỹ đất và tín dụng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư. Đây là bước quan trọng để phân khúc này trở thành một ngành kinh tế đúng nghĩa, thay vì chỉ xuất hiện nhỏ lẻ như hiện nay.