Bộ Xây dựng: Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Đề xuất quy định quyền sở hữu chung cư có thời hạn từng thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận đã chính thức được Bộ Xây dựng rút khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi. Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, nội dung này sẽ không còn xuất hiện trong dự thảo hiện nay, trong khi quá trình hoàn thiện luật vẫn tiếp tục được nghiên cứu và chỉnh sửa theo đúng lộ trình.

Bộ Xây dựng chính thức rút đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn

Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, đề xuất quy định sở hữu chung cư có thời hạn đã được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi vẫn đang được Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý và hoàn thiện trước khi trình các cơ quan có thẩm quyền thẩm định theo đúng tiến độ xây dựng pháp luật.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý sau thời gian dài đề xuất về thời hạn sở hữu căn hộ nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ các chuyên gia, hiệp hội bất động sản và người dân.

Đề xuất quy định sở hữu chung cư có thời hạn đã được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Nội dung đề xuất trước đây quy định như thế nào?

Theo dự thảo từng được Bộ Xây dựng gửi Bộ Tư pháp để thẩm định, quyền sở hữu căn hộ chung cư sẽ được xác lập kể từ thời điểm Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng.

Ngoài trường hợp công trình hết niên hạn khai thác, quyền sở hữu cũng có thể chấm dứt nếu chung cư chưa hết thời hạn sử dụng nhưng thuộc diện buộc phải phá dỡ theo quy định của pháp luật.

Khi chung cư hết thời hạn khai thác hoặc xuất hiện dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, không còn bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình. Căn cứ vào kết quả kiểm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định có tiếp tục kéo dài thời gian sử dụng công trình hay không.

Theo dự thảo trước đây, quyền sở hữu căn hộ chung cư sẽ được xác lập kể từ thời điểm Nhà nước công nhận quyền sở hữu và chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng.

Đây là một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất trong quá trình lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Phương án xử lý quyền lợi cư dân sau khi chung cư bị phá dỡ

Theo nội dung dự thảo cũ, nếu các chủ sở hữu thống nhất cải tạo hoặc xây dựng lại chung cư, họ sẽ tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có và cùng góp kinh phí đầu tư theo tỷ lệ diện tích sở hữu của từng căn hộ.

Trong trường hợp cư dân không tham gia góp vốn xây dựng lại, khu đất sẽ được bàn giao cho Nhà nước để lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mới. Khi đó, chủ sở hữu căn hộ sẽ được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sử dụng chung theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm thực hiện bồi thường.

Đối với các khu đất sau khi phá dỡ nhưng không còn được quy hoạch để tiếp tục xây dựng chung cư, chủ sở hữu cũng sẽ được bồi thường quyền sử dụng đất theo các quy định hiện hành.

HoREA đề nghị giữ quyền sở hữu chung cư ổn định lâu dài

Ngay sau khi dự thảo được công bố, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành liên quan, đề nghị không quy định quyền sở hữu căn hộ chung cư chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng.

Theo HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể tạo tâm lý lo ngại cho người dân, đồng thời chưa bảo đảm tính ổn định và thống nhất của hệ thống pháp luật.

Hiệp hội kiến nghị tiếp tục duy trì quy định quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn, gắn với quyền sử dụng đất ở ổn định lâu dài theo tinh thần của Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.

Bên cạnh đó, HoREA cho rằng cơ chế sở hữu nhà ở có thời hạn vẫn có thể được áp dụng nhưng chỉ trong những trường hợp các bên tự thỏa thuận trong hợp đồng mua bán hoặc đối với nhà ở được xây dựng trên đất có thời hạn sử dụng, thay vì áp dụng đồng loạt đối với tất cả căn hộ chung cư.

Chuyên gia đề xuất cần gắn với chính sách tái định cư

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhận định việc nghiên cứu sửa đổi quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong công tác cải tạo hàng nghìn chung cư cũ tại Hà Nội và TP.HCM là cần thiết.

Tuy nhiên, theo ông, nếu bổ sung quy định liên quan đến thời hạn sử dụng hoặc quyền sở hữu chung cư, cần đồng thời xây dựng cơ chế bảo đảm quyền lợi của người dân, đặc biệt là chính sách tái định cư, để tránh ảnh hưởng đến cuộc sống của các hộ dân khi các công trình phải phá dỡ hoặc xây dựng lại.

Cần đồng thời xây dựng cơ chế bảo đảm quyền lợi của người dân, đặc biệt là chính sách tái định cư

Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi

Việc Bộ Xây dựng rút đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi cho thấy cơ quan quản lý đang tiếp thu ý kiến từ các hiệp hội, chuyên gia và người dân trong quá trình hoàn thiện chính sách.

Trong thời gian tới, dự thảo sẽ tiếp tục được nghiên cứu, chỉnh sửa và hoàn thiện trước khi trình các cấp có thẩm quyền xem xét. Những quy định liên quan đến quyền sở hữu căn hộ, cải tạo chung cư cũ và bảo đảm quyền lợi của cư dân vẫn sẽ là các nội dung được theo dõi sát trong quá trình xây dựng Luật Nhà ở sửa đổi.