Có đất do bố mẹ cho, có được mua nhà ở xã hội không?

Nhiều người dân hiện đang sở hữu đất được bố mẹ cho tặng nhưng chưa xây dựng nhà ở và vẫn phải đi thuê hoặc ở nhờ. Điều này dẫn đến băn khoăn liệu việc đã đứng tên quyền sử dụng đất có khiến họ mất quyền đăng ký mua nhà ở xã hội hay không. Theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Xây dựng, điều kiện mua nhà ở xã hội được xem xét dựa trên tình trạng sở hữu nhà ở và thu nhập của người đăng ký, thay vì chỉ căn cứ vào việc có đất hay không.

Có đất do bố mẹ cho có được mua nhà ở xã hội không?

Thời gian gần đây, nhiều người dân phản ánh tình trạng được cha mẹ tặng cho đất nhưng chưa có điều kiện xây dựng nhà ở. Trong khi đó, các địa phương liên tục triển khai các dự án nhà ở xã hội với mức giá phù hợp cho người có thu nhập thấp, khiến không ít người đặt câu hỏi liệu mình có còn đủ điều kiện đăng ký mua hay không.

Theo quy định hiện hành của Luật Nhà ở 2023 và các văn bản hướng dẫn liên quan, để được mua nhà ở xã hội, người dân phải thuộc đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội, đồng thời đáp ứng các điều kiện về nhà ở và thu nhập. Pháp luật hiện nay không quy định việc sở hữu đất ở là căn cứ loại trừ quyền mua nhà ở xã hội.

Điều này đồng nghĩa với việc người dân vẫn có thể đăng ký mua nhà ở xã hội nếu được bố mẹ cho đất nhưng trên thửa đất đó chưa có nhà ở và bản thân vẫn đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Điều kiện nhà ở được xác định như thế nào?

Trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình được xác định khi người đăng ký và vợ hoặc chồng (nếu có) không có tên hoặc không có thông tin về nhà ở trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại địa phương nơi có dự án nhà ở xã hội.

Như vậy, nếu người dân chỉ đứng tên quyền sử dụng đất nhưng trên giấy chứng nhận không thể hiện tài sản là nhà ở thì vẫn có cơ sở để được xem xét là chưa sở hữu nhà ở. Đây là điểm quan trọng giúp nhiều trường hợp được cha mẹ cho đất nhưng chưa xây nhà vẫn đủ điều kiện tiếp cận chính sách nhà ở xã hội.

Người dân chỉ đứng tên quyền sử dụng đất nhưng trên giấy chứng nhận không thể hiện tài sản là nhà ở thì vẫn có cơ sở để được xem xét là chưa sở hữu nhà ở

Cơ quan nào xác nhận điều kiện nhà ở?

Người dân cần nộp giấy đề nghị xác nhận điều kiện nhà ở tới cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa phương nơi có dự án nhà ở xã hội.

Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi nhận được hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện xác nhận theo quy định hiện hành.

Ngoài điều kiện nhà ở, người mua cần đáp ứng yêu cầu gì?

Bên cạnh điều kiện về nhà ở, người đăng ký mua nhà ở xã hội còn phải thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ và đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định của Luật Nhà ở 2023.

Các nhóm đối tượng phổ biến gồm người thu nhập thấp tại khu vực đô thị, công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, cán bộ công chức, viên chức và một số nhóm đối tượng ưu tiên khác theo quy định của pháp luật.

Việc xét duyệt hồ sơ sẽ được thực hiện trên cơ sở tổng hợp các điều kiện về đối tượng, thu nhập và tình trạng nhà ở thực tế của người đăng ký.

Người được bố mẹ cho đất cần lưu ý gì khi làm hồ sơ mua nhà ở xã hội?

Trong trường hợp được cha mẹ tặng cho quyền sử dụng đất nhưng chưa có nhà ở trên đất, người dân nên kiểm tra kỹ thông tin thể hiện trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để làm căn cứ chứng minh điều kiện nhà ở.

Ngoài ra, hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội cần được chuẩn bị đầy đủ theo yêu cầu của chủ đầu tư hoặc cơ quan quản lý nhà ở địa phương. Người dân nên chủ động xin xác nhận về điều kiện nhà ở và thu nhập trước khi dự án mở bán nhằm tránh kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ.

Kết luận

Theo quy định hiện hành, việc được bố mẹ cho đất không đồng nghĩa với việc mất quyền mua nhà ở xã hội. Nếu trên thửa đất chưa có nhà ở và người đăng ký đáp ứng đầy đủ các điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập theo quy định của pháp luật, vẫn có thể được xem xét mua nhà ở xã hội. Đây là cơ sở quan trọng giúp nhiều người trẻ và hộ gia đình có thu nhập thấp tiếp cận cơ hội an cư với mức giá phù hợp trong bối cảnh giá nhà thương mại ngày càng tăng cao.