Đề xuất mới từ Bộ Tài chính: Doanh nghiệp sẽ được thuê lại đất, nhà xưởng là tài sản công dôi dư

Để giải quyết bài toán thiếu mặt bằng sản xuất cho khu vực tư nhân, Bộ Tài chính cho biết sẽ phối hợp rà soát và tạo điều kiện để doanh nghiệp được thuê lại quỹ đất, nhà xưởng là tài sản công dôi dư. Động thái này diễn ra trong bối cảnh số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng vọt sau khi Nghị quyết 68 được ban hành.

Bộ Tài chính cho biết đang lên kế hoạch phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để rà soát, mở đường cho các doanh nghiệp được tiếp cận thuê lại quỹ đất, nhà xưởng và cơ sở hạ tầng thuộc diện tài sản công dôi dư. Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ nút thắt về nguồn lực cho khu vực kinh tế tư nhân.

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm chia sẻ khi sơ kết những kết quả bước đầu sau gần nửa năm triển khai Nghị quyết số 68 về phát triển doanh nghiệp.

Tín hiệu tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp

Theo số liệu từ Bộ Tài chính, kể từ tháng 5/2025 - thời điểm Nghị quyết 68 chính thức được ban hành, bức tranh doanh nghiệp đã có những gam màu sáng rõ rệt. Bình quân mỗi tháng, thị trường đón nhận hơn 18.500 doanh nghiệp thành lập mới, ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 43% so với bình quân 4 tháng đầu năm.

Tính chung trong 10 tháng qua, cả nước có gần 256.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường. Đáng chú ý, tổng số vốn bổ sung vào nền kinh tế từ khu vực tư nhân ước đạt gần 5,2 triệu tỷ đồng, tăng tới 98,2% so với cùng kỳ năm 2024. Tính đến hết ngày 31/10, tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước đã vượt mốc 1 triệu.

Ông Nguyễn Đức Tâm - Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh cũng được củng cố mạnh mẽ nhờ các nỗ lực cải cách hành chính. Dự kiến sẽ có hơn 2.940 thủ tục liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh được cắt giảm và đơn giản hóa. Một khảo sát của Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) chỉ ra rằng, hơn 46% doanh nghiệp bày tỏ sự "kỳ vọng" hoặc "rất kỳ vọng" vào hiệu quả của Nghị quyết 68 - tỷ lệ cao nhất trong các chỉ số đo lường niềm tin kinh doanh hiện nay.

Bài toán chuyển đổi 5,2 triệu hộ kinh doanh

Nghị quyết 68 đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: đến năm 2030, Việt Nam sẽ có 2 triệu doanh nghiệp. Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm nhận định, với tiềm năng từ 5,2 triệu hộ kinh doanh hiện có, chỉ cần một phần nhỏ trong số này mạnh dạn chuyển đổi mô hình, mục tiêu trên là hoàn toàn khả thi.

Tuy nhiên, ông Tâm cũng thừa nhận thực tế rằng nhiều hộ kinh doanh vẫn còn tâm lý e ngại. Nguyên nhân chính nằm ở khoảng cách lớn về chi phí tuân thủ pháp luật giữa hai mô hình. Các hộ kinh doanh thường chưa nắm vững quy định pháp luật và chưa quen với quy trình quản lý sổ sách kế toán phức tạp, trong khi trước đây họ được hưởng cơ chế thuế khoán cùng chế độ chứng từ đơn giản hơn nhiều so với doanh nghiệp.

Bộ Tài chính đang khẩn trương nâng cấp hạ tầng kỹ thuật để triển khai chính sách bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh

Để xóa bỏ rào cản này, một chủ trương quan trọng của Nghị quyết 68 là sẽ bãi bỏ hình thức thuế khoán từ năm 2026. Nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi, Bộ Tài chính đang khẩn trương nghiên cứu sửa đổi Luật Quản lý thuế và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đồng thời, cơ quan này cũng xem xét xây dựng Luật Kinh doanh cá thể với mục tiêu thu hẹp tối đa khoảng cách về quản trị và chế độ kế toán giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Bộ Tài chính cam kết sẽ cung cấp miễn phí hệ thống khai nộp thuế điện tử, phần mềm hóa đơn và kế toán, đặc biệt ưu tiên hỗ trợ các hộ kinh doanh trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Công tác thanh kiểm tra cũng sẽ được đổi mới theo hướng trực tuyến và dựa trên phân loại rủi ro để giảm áp lực, tăng tính minh bạch cho doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực đất đai và vốn

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm chỉ rõ, trở ngại lớn nhất kìm hãm sự phát triển của kinh tế tư nhân hiện nay chính là khả năng tiếp cận các nguồn lực thiết yếu như vốn, đất đai, công nghệ và nhân lực chất lượng cao.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Tài chính sẽ triển khai loạt giải pháp ưu đãi thuế và miễn giảm phí giai đoạn đầu cho các startup công nghệ, cũng như áp dụng cơ chế khấu trừ, hoàn thuế nhanh cho các dự án đổi mới sáng tạo.

Về vấn đề vốn, ông Tâm nhấn mạnh vai trò của việc vận hành hiệu quả Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bộ đang nghiên cứu hoàn thiện mô hình các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách như quỹ bảo lãnh tín dụng hay quỹ đầu tư phát triển địa phương để tiếp sức cho doanh nghiệp.

Đặc biệt, về nguồn lực đất đai, Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để rà soát lại quỹ tài sản công. Mục tiêu là tạo cơ chế thông thoáng, cho phép doanh nghiệp được thuê lại đất đai, nhà xưởng và cơ sở hạ tầng thuộc diện dôi dư, giúp tối ưu hóa nguồn lực công và giải quyết cơn khát mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp.