Đề xuất xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên VNeID

Tại hội thảo về phát triển nhà ở xã hội diễn ra sáng 12/3, đại diện doanh nghiệp đã đề xuất xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên nền tảng VNeID. Theo đó, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện xác nhận đối tượng ngay từ đầu, giúp doanh nghiệp chỉ cần tra cứu và ký hợp đồng theo danh sách đã được phê duyệt, qua đó giảm rủi ro và đảm bảo tính minh bạch trong quá trình triển khai.

Doanh nghiệp đề xuất Nhà nước xác nhận đối tượng mua nhà ở xã hội từ đầu

Chia sẻ tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Bộ Xây dựng phối hợp với Báo Tiền Phong tổ chức sáng 12/3, ông Lê Quang Huy - Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam cho biết doanh nghiệp đang có niềm tin lớn vào các chính sách phát triển nhà ở xã hội trong thời gian gần đây.

Theo ông Huy, hệ thống chính sách hiện nay đã có nhiều điểm cởi mở hơn trước. Tinh thần chung của cơ quan quản lý là vướng mắc ở đâu sẽ được điều chỉnh ở đó. Điều này thể hiện rõ qua việc nhiều nghị định, nghị quyết và thông tư liên quan đến nhà ở xã hội được ban hành trong thời gian qua nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn của thị trường.

Ông Lê Quang Huy - Phó Tổng Giám đốc CTCP BIC Việt Nam.

Tuy nhiên, từ thực tế triển khai các dự án, doanh nghiệp vẫn gặp một số khó khăn cần tiếp tục được điều chỉnh để việc phát triển nhà ở xã hội đạt hiệu quả cao hơn.

Một trong những vấn đề lớn là quy trình xét duyệt hồ sơ người mua nhà ở xã hội. Hiện nay doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng mua bán, thu tiền và bàn giao nhà cho người dân. Sau khi hoàn tất giao dịch, cơ quan nhà nước mới tiến hành hậu kiểm để xác định người mua có thực sự đáp ứng điều kiện hay không.

Trong trường hợp phát hiện người mua không đủ điều kiện, việc thu hồi căn hộ trở nên rất phức tạp. Doanh nghiệp buộc phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi nhà và xử lý lại toàn bộ các vấn đề liên quan đến tài chính cũng như quy trình bán hàng. Điều này tạo ra rủi ro lớn cho chủ đầu tư, trong khi sai sót có thể không xuất phát từ phía doanh nghiệp.

Đề xuất xây dựng cơ sở dữ liệu người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên VNeID

Để khắc phục bất cập này, ông Huy đề xuất việc xét duyệt đối tượng mua nhà ở xã hội nên do cơ quan nhà nước thực hiện ngay từ đầu. Một giải pháp được đưa ra là xây dựng cơ sở dữ liệu chung về những người đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và tích hợp trên nền tảng VNeID.

Khi người dân đăng ký mua nhà, cơ quan quản lý sẽ xác nhận và cập nhật thông tin vào hệ thống dữ liệu. Doanh nghiệp sau đó chỉ cần tra cứu danh sách này để ký hợp đồng với người đã được xác nhận đủ điều kiện. Cách làm này không chỉ giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp mà còn tăng tính minh bạch, hạn chế tình trạng trục lợi chính sách nhà ở xã hội.

Vướng mắc trong quy hoạch khiến nhiều dự án nhà ở xã hội chậm tiến độ

Bên cạnh vấn đề xét duyệt hồ sơ, đại diện BIC Việt Nam cũng cho biết quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội đôi khi gặp khó khăn liên quan đến quy hoạch và các chỉ tiêu kỹ thuật.

Trong một số trường hợp, dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy hoạch phân khu, nhưng khi triển khai quy hoạch chi tiết lại phát sinh vướng mắc về chỉ tiêu hoặc quy định kỹ thuật. Điều này dẫn đến việc phê duyệt bị kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án.

Theo ông Huy, để thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội, các quy trình phê duyệt quy hoạch cần được thống nhất và đồng bộ hơn giữa các cấp quản lý, qua đó giúp doanh nghiệp triển khai dự án thuận lợi và đúng tiến độ.

Cần linh hoạt bố trí diện tích thương mại trong dự án nhà ở xã hội

Một vấn đề khác được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là nâng cao chất lượng nhà ở xã hội. Đại diện BIC Việt Nam cho biết doanh nghiệp luôn xác định nhà ở xã hội không đồng nghĩa với chất lượng thấp.

Từ giai đoạn 2014–2015, các dự án do doanh nghiệp phát triển đã chú trọng xây dựng hệ thống tiện ích như trung tâm thương mại, không gian sinh hoạt cộng đồng và các tiện ích nội khu nhằm nâng cao chất lượng sống cho cư dân. Các dự án gần đây tiếp tục được đầu tư theo hướng tăng giá trị thụ hưởng cho người dân.

Theo quan điểm của doanh nghiệp, nhà ở xã hội cần tiệm cận chất lượng của nhà ở thương mại ở mức hợp lý để người dân có môi trường sống tốt hơn. Tuy nhiên, một số quy định hiện hành đang khiến việc nâng cao chất lượng dự án gặp khó khăn.

Các dự án NOXH do doanh nghiệp phát triển đã chú trọng xây dựng hệ thống tiện ích nội khu nhằm nâng cao chất lượng sống cho cư dân

Cụ thể, trong trường hợp chủ đầu tư đã tách 20% quỹ đất để xây dựng công trình thương mại hoặc nhà ở thương mại theo quy định, phần diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của tòa nhà nhà ở xã hội lại không được bố trí. Điều này khiến nhiều tòa nhà chỉ phục vụ mục đích ở thuần túy, thiếu các không gian thương mại và dịch vụ phục vụ cư dân.

Thông thường từ tầng hai trở lên là căn hộ, còn tầng một chủ yếu được sử dụng làm bãi đỗ xe hoặc bố trí hạ tầng kỹ thuật. Việc thiếu không gian thương mại dịch vụ ngay trong khối đế tòa nhà khiến giá trị tiện ích và trải nghiệm sống của cư dân bị hạn chế.

Vì vậy, doanh nghiệp đề xuất cơ quan quản lý cho phép linh hoạt bố trí diện tích thương mại dịch vụ trong khối đế của dự án nhà ở xã hội, kể cả khi chủ đầu tư đã tách riêng 20% quỹ đất theo quy định. Đối với phần diện tích thương mại này, doanh nghiệp sẵn sàng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước theo quy định hiện hành.