Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho thị trường bất động sản nhưng cũng kéo theo những rủi ro chưa từng có. Deepfake AI có thể giả mạo chủ sở hữu tài sản, giấy tờ điện tử bị làm giả ngày càng tinh vi, trong khi các điều khoản bất lợi có thể bị cài cắm trong hợp đồng mẫu. Theo các chuyên gia, nếu thiếu cơ chế kiểm soát và sự cẩn trọng cần thiết, người mua nhà hoàn toàn có thể trở thành "bên yếu thế" và đối mặt với nguy cơ mất trắng tài sản.
Tại tọa đàm "Bảo vệ người yếu thế trong giao dịch bất động sản", các chuyên gia nhận định dù hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và công chứng đã có nhiều thay đổi tích cực, thị trường vẫn xuất hiện những nguy cơ mới xuất phát từ sự phát triển của công nghệ số.
Một trong những rủi ro đáng lo ngại nhất hiện nay là việc tội phạm sử dụng Deepfake AI để giả mạo khuôn mặt, giọng nói hoặc danh tính của chủ sở hữu bất động sản. Cùng với đó, các loại giấy tờ điện tử bị làm giả ngày càng khó nhận biết bằng mắt thường, khiến quá trình xác minh thông tin trở nên phức tạp hơn.
Theo các chuyên gia, nếu chỉ dựa vào hình ảnh, video hoặc các tài liệu điện tử mà không thực hiện xác minh đa lớp, người mua rất dễ trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo có giá trị lên tới hàng tỷ đồng.
Deepfake, AI làm hợp đồng mẫu: Những 'cái bẫy' mới chờ người mua bất động sản
Không chỉ đối mặt với các rủi ro từ công nghệ, người mua nhà còn có nguy cơ gặp bất lợi ngay trong hợp đồng mua bán.
Theo các chuyên gia pháp lý, nhiều hợp đồng mẫu được soạn theo hướng bảo vệ quyền lợi của bên bán, trong khi người mua thường không có nhiều cơ hội thương lượng. Không ít trường hợp ký hợp đồng mà chưa đọc kỹ các điều khoản liên quan đến tiến độ bàn giao, trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp, mức phạt vi phạm hay quyền đơn phương thay đổi nội dung hợp đồng.
Khi phát sinh sự cố, bên mua mới nhận ra mình đang ở vị thế yếu và gặp nhiều khó khăn trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Các chuyên gia khuyến nghị người dân không nên ký hợp đồng chỉ vì tin tưởng vào uy tín của bên bán hoặc lời giới thiệu từ môi giới.
Trước khi giao dịch, người mua cần kiểm tra đầy đủ thông tin pháp lý của bất động sản, xác minh danh tính chủ sở hữu thông qua các cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tham khảo ý kiến của luật sư hoặc công chứng viên đối với những giao dịch có giá trị lớn.
Việc dành thêm thời gian để rà soát hồ sơ có thể giúp hạn chế đáng kể nguy cơ tranh chấp hoặc bị lừa đảo sau này.
Trước những thách thức mới của thị trường, các cơ quan quản lý đang nghiên cứu xây dựng quy trình chuẩn trong giao dịch bất động sản nhằm tăng cường bảo vệ người mua và giảm thiểu các rủi ro phát sinh từ công nghệ.
Các chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ xác thực danh tính, chuẩn hóa quy trình công chứng điện tử, đồng thời tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý để phát hiện kịp thời các trường hợp giả mạo giấy tờ hoặc danh tính.
Các cơ quan quản lý đang nghiên cứu xây dựng quy trình chuẩn trong giao dịch bất động sản nhằm tăng cường bảo vệ người mua
Song song với đó, người dân cũng cần nâng cao nhận thức về các hình thức lừa đảo sử dụng AI và chủ động kiểm chứng thông tin trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào có giá trị lớn.
Sự phát triển của AI mang lại nhiều cơ hội cho hoạt động mua bán bất động sản nhưng cũng mở ra những phương thức lừa đảo tinh vi hơn. Deepfake AI, giấy tờ điện tử giả và các hợp đồng chứa điều khoản bất lợi đang khiến quá trình giao dịch trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Trong bối cảnh đó, việc kết hợp giữa hành lang pháp lý chặt chẽ, quy trình xác thực minh bạch và sự cẩn trọng của người mua sẽ là yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro, bảo vệ quyền lợi của các bên và xây dựng một thị trường bất động sản an toàn, minh bạch hơn.
Công ty Cổ phần HouseNow, giấy phép ĐKKD/MST số 0110349749
