Hà Nội nghiên cứu chuyển đổi công năng khu tập thể cũ thành nhà ở xã hội

Trong bối cảnh áp lực nhà ở ngày càng lớn, đặc biệt với nhóm thu nhập thấp, Hà Nội đang nghiên cứu phương án chuyển đổi công năng các khu tập thể, chung cư cũ sang nhà ở xã hội. Đây được xem là giải pháp linh hoạt nhằm tận dụng quỹ nhà sẵn có, đồng thời góp phần thúc đẩy tiến trình cải tạo đô thị vốn đang diễn ra chậm chạp trong nhiều năm qua.

Thực trạng hàng nghìn khu tập thể cũ xuống cấp tại Hà Nội

Hiện nay, Hà Nội có gần 1.600 khu chung cư và tập thể cũ, phần lớn được xây dựng từ giai đoạn 1960–1990. Qua rà soát, nhiều công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, trong đó có khoảng 200 nhà ở mức nguy hiểm cấp C và một số nhà cấp D cần cải tạo khẩn cấp.

Trước thực trạng này, thành phố đã triển khai kế hoạch kiểm định, đánh giá chất lượng toàn bộ chung cư cũ trên địa bàn, làm cơ sở cho việc cải tạo, xây dựng lại hoặc chuyển đổi công năng phù hợp.

Nhiều công trình chung cư và tập thể cũ đã xuống cấp nghiêm trọng, cần cải tạo khẩn cấp

Tuy nhiên, tiến độ cải tạo chung cư cũ trong nhiều năm qua vẫn rất chậm, chỉ đạt khoảng 2% kế hoạch do vướng mắc về cơ chế, bồi thường và thu hút nhà đầu tư.

Định hướng chuyển đổi sang nhà ở xã hội để tăng nguồn cung

Trong chiến lược phát triển nhà ở giai đoạn 2026–2030, Hà Nội đặt mục tiêu phát triển tối thiểu 120.000 căn nhà ở xã hội, tương đương khoảng 148 dự án.

Để đạt mục tiêu này, thành phố đang nghiên cứu tận dụng quỹ nhà tập thể, chung cư cũ sau cải tạo để chuyển đổi thành nhà ở xã hội nếu đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy hoạch. Đây được đánh giá là hướng đi giúp rút ngắn thời gian triển khai và giảm chi phí so với việc xây mới hoàn toàn.

Hà Nội đang nghiên cứu tận dụng quỹ nhà tập thể, chung cư cũ sau cải tạo để chuyển đổi thành nhà ở xã hội

Song song đó, các quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước, đặc biệt là nhà sinh viên hoặc cơ sở sau khi di dời các trường đại học khỏi nội đô, cũng được xem xét chuyển đổi sang nhà ở tái định cư hoặc nhà ở xã hội nhằm tối ưu nguồn lực.

Lợi ích kép: Vừa cải tạo đô thị, vừa giải bài toán nhà ở

Việc chuyển đổi khu tập thể cũ sang nhà ở xã hội không chỉ giúp gia tăng nguồn cung nhà giá rẻ mà còn góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Giải pháp này đặc biệt phù hợp trong bối cảnh quỹ đất nội đô ngày càng hạn chế, trong khi nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp, công nhân và người trẻ vẫn liên tục gia tăng.

Bên cạnh đó, việc tận dụng công trình sẵn có cũng giúp tiết kiệm nguồn lực đầu tư, giảm áp lực tài chính cho cả Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội.

Thách thức trong quá trình triển khai

Dù mang lại nhiều kỳ vọng, việc chuyển đổi công năng các khu tập thể cũ vẫn đối mặt với không ít thách thức.

Các vấn đề như chất lượng công trình, quy hoạch hạ tầng, cơ chế bồi thường, cũng như việc đảm bảo tiêu chuẩn nhà ở xã hội cần được giải quyết đồng bộ. Ngoài ra, việc thu hút nhà đầu tư tham gia cải tạo và chuyển đổi cũng là bài toán không dễ, đòi hỏi cơ chế chính sách đủ hấp dẫn và rõ ràng.

Kỳ vọng tạo cú hích cho thị trường nhà ở giá rẻ

Trong dài hạn, nếu được triển khai hiệu quả, chủ trương chuyển đổi khu tập thể cũ thành nhà ở xã hội có thể trở thành một “cú hích” quan trọng giúp Hà Nội tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ, đồng thời giải quyết bài toán cải tạo đô thị tồn đọng nhiều năm.

Đây không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là hướng đi mang tính chiến lược trong phát triển đô thị bền vững, phù hợp với thực tế quỹ đất và nhu cầu nhà ở tại các đô thị lớn.