Hà Nội quy hoạch xây dựng nhà ở xã hội dọc hành lang các tuyến metro

Trong nỗ lực giảm bớt chi phí dịch chuyển và nâng cao chất lượng đời sống cho nhóm người có thu nhập thấp, UBND TP Hà Nội vừa đưa ra định hướng chiến lược nhằm bố trí các dự án nhà ở xã hội và nhà ở công nhân tại các khu vực kết nối thuận tiện với mạng lưới đường sắt đô thị. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ giúp người lao động dễ dàng tiếp cận với hệ thống hạ tầng đô thị hiện đại và giảm thiểu áp lực giao thông cá nhân.

Nội dung cốt lõi này nằm trong Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được UBND thành phố thông qua. Định hướng mới hướng tới mục tiêu định hình một thị trường bất động sản bền vững, đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của người dân, đồng thời gắn liền với quá trình tái cấu trúc không gian đô thị theo mô hình phát triển gắn kết với giao thông công cộng (TOD).

Ảnh minh họa (Nguồn: Hà Nội Metro)

Theo kế hoạch, chính quyền thủ đô sẽ ưu tiên triển khai các tổ hợp nhà ở xã hội và khu lưu trú cho công nhân theo mô hình tập trung với quy mô lớn, được đầu tư đồng bộ cả về hạ tầng kỹ thuật lẫn hạ tầng xã hội. Các công trình này bắt buộc phải được đặt tại các vị trí có tính kết nối cao với hệ thống metro nhằm mang lại không gian sống văn minh, thuận lợi cho người thu nhập thấp cũng như đội ngũ công nhân đang làm việc tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.

Về các mục tiêu phát triển cụ thể, Hà Nội phấn đấu nâng diện tích nhà ở bình quân trong giai đoạn 2026-2030 đạt tối thiểu 35 m2 sàn/người và hướng tới mục tiêu cao hơn là 40 m2 sàn/người. Bước sang giai đoạn 2031-2035, chỉ tiêu diện tích sàn bình quân trên đầu người được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng lên mức tối thiểu 45 m2.

Bên cạnh đó, thành phố cũng yêu cầu việc phát triển các dự án nhà ở và khu đô thị mới phải bảo đảm sự cân bằng giữa cán cân cung - cầu, áp dụng các biện pháp kiểm soát để hạn chế tối đa tình trạng đầu cơ, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững. Thủ đô sẽ khuyến khích các mô hình bất động sản thông minh, ứng dụng tiêu chuẩn công trình xanh tiết kiệm năng lượng, đồng thời gia tăng tỷ trọng phân khúc nhà ở cho thuê nhằm nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở của số đông người dân.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác được xác định là thực hiện cải tạo, tái thiết các khu tập thể và chung cư cũ đã xuống cấp trong phạm vi đường Vành đai 2. Hoạt động này sẽ được triển khai dựa trên mô hình TOD phối hợp với việc xây dựng các trung tâm thương mại, tài chính và văn phòng (CBD). Thành phố cũng đang nghiên cứu cơ chế chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích, hỗ trợ người dân chủ động di dời khỏi khu vực lõi di sản để chuyển sang các khu đô thị mới được đầu tư hạ tầng đồng bộ tại vùng ngoại vi. Đối với các đô thị mới nằm phía ngoài đường Vành đai 3, hướng phát triển chủ đạo sẽ bám sát hành lang các tuyến đường sắt đô thị theo mô hình TOD.

Để tạo bệ đỡ cho định hướng quy hoạch này, Hà Nội đang đẩy mạnh lộ trình phát triển mạng lưới giao thông công cộng quy mô lớn. Theo quy hoạch, mục tiêu đến năm 2035, thành phố sẽ hoàn thành việc đầu tư và đưa vào vận hành 10 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài đạt 418 km, ước tính nhu cầu tổng vốn đầu tư rơi vào khoảng 37 tỷ USD. Ngoài 10 tuyến cốt lõi kể trên, quy hoạch điều chỉnh của thủ đô đã bổ sung thêm 5 tuyến metro mới bao gồm tuyến Ngọc Hồi đi sân bay thứ hai ở phía Nam; tuyến kết nối Mê Linh - Cổ Loa - Dương Xá; tuyến Cát Linh - Láng Hạ - Lê Văn Lương - Yên Nghĩa; tuyến chạy theo Vành đai 2 kết nối trục phía Nam đến sân bay thứ hai ở phía Nam; và tuyến Xuân Mai - Phú Xuyên.

Chiến lược phát triển nhà ở gắn liền với các tuyến metro được xem là lời giải cấp thiết cho bài toán áp lực nhà ở đang ngày một đè nặng lên thủ đô. Hiện tại, giá căn hộ chung cư thương mại tại Hà Nội liên tục tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người lao động và các gia đình trẻ. Nhằm giải quyết thực trạng này, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030.

Vào giai đoạn đầu năm nay, thành phố cũng đã công khai danh mục gồm 39 dự án nhà ở xã hội với tổng số vốn đầu tư sơ bộ ước tính khoảng 71.500 tỷ đồng. Dẫu vậy, nguồn cung trên thực tế vẫn chưa thể khỏa lấp được nhu cầu quá lớn của thị trường. Nhiều dự án vẫn đang rơi vào tình trạng chậm tiến độ triển khai, trong khi không ít khu nhà ở xã hội hiện hữu lại ở vị trí quá xa trung tâm, chịu cảnh thiếu thốn các dịch vụ hạ tầng thiết yếu và gặp khó khăn lớn về kết nối giao thông công cộng.