Nhà ở xã hội có được cho thuê không? Quy định mới nhất cần biết

Nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Trong quá trình sử dụng, không ít người sau khi mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội đặt ra câu hỏi: nhà ở xã hội có được cho thuê không và việc cho thuê có vi phạm pháp luật hay không. Đây là vấn đề quan trọng bởi nhà ở xã hội là loại hình nhà ở chịu sự quản lý chặt chẽ của pháp luật, đặc biệt về mục đích sử dụng và quyền chuyển nhượng. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ từng trường hợp cụ thể theo quy định mới nhất của Luật Nhà ở 2023 để giúp người dân tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

Quy định về việc cho thuê nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2023

Luật Nhà ở 2023 quy định rất rõ nguyên tắc sử dụng, bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, việc nhà ở xã hội có được cho thuê không sẽ phụ thuộc trực tiếp vào hình thức sở hữu của người đang sử dụng căn hộ, cụ thể là đang thuê, thuê mua hay đã mua đứt nhà ở xã hội.

Trường hợp đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội

Theo khoản 8 Điều 88 Luật Nhà ở 2023, bên thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội chỉ được sử dụng nhà để phục vụ nhu cầu ở của bản thân và các thành viên trong gia đình trong suốt thời gian thuê hoặc thuê mua. Khi không còn nhu cầu sử dụng, người thuê hoặc thuê mua phải chấm dứt hợp đồng và bàn giao lại căn hộ cho chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý.

Quy định này đồng nghĩa với việc người đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội tuyệt đối không được phép cho người khác thuê lại dưới bất kỳ hình thức nào. Việc sử dụng nhà ở xã hội sai mục đích, bao gồm cho thuê lại, đều bị xem là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt nghiêm khắc.

Trường hợp đã mua đứt nhà ở xã hội

Đối với người đã thanh toán đủ tiền và hoàn tất thủ tục mua nhà ở xã hội, Luật Nhà ở 2023 chỉ giới hạn quyền chuyển nhượng trong vòng 5 năm kể từ thời điểm thanh toán đủ tiền mua nhà, trừ trường hợp bán lại cho Nhà nước hoặc chủ đầu tư. Pháp luật hiện hành không có quy định nào cấm người mua đứt nhà ở xã hội cho thuê lại căn hộ của mình.

Điều này có nghĩa là người đã mua đứt nhà ở xã hội được phép cho thuê lại một cách hợp pháp, kể cả trong thời gian 5 năm đầu, miễn là không thực hiện hành vi chuyển nhượng trái quy định. Tuy nhiên, việc cho thuê vẫn phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện về hợp đồng và mục đích sử dụng nhà ở theo quy định của pháp luật.

Nguyên tắc chung về cho thuê nhà ở xã hội

Luật Nhà ở 2023 quy định nguyên tắc bán, cho thuê mua và cho thuê nhà ở xã hội nhằm đảm bảo loại hình nhà ở này phục vụ đúng đối tượng và đúng mục tiêu an sinh. Theo đó, mỗi đối tượng đủ điều kiện chỉ được mua, thuê mua hoặc thuê một căn nhà ở xã hội tại cùng một thời điểm. Bên thuê và thuê mua chỉ được sử dụng nhà ở xã hội để ở, không được cho thuê lại, cho mượn hoặc sử dụng sai mục đích.

Bên thuê và thuê mua chỉ được sử dụng nhà ở xã hội để ở, không được cho thuê lại, cho mượn hoặc sử dụng sai mục đích

Đối với nhà ở xã hội do cá nhân tự đầu tư xây dựng để cho thuê, việc cho thuê được thực hiện theo các quy định riêng của Luật Nhà ở, nhưng vẫn phải đảm bảo đúng mục đích và tuân thủ đầy đủ các điều kiện pháp lý liên quan.

Chế tài xử phạt khi cho thuê nhà ở xã hội trái quy định

Trong trường hợp người đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội không còn nhu cầu sử dụng mà không chấm dứt hợp đồng, vẫn cố tình cho thuê lại trái phép, hành vi này sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật.

Đối với tổ chức vi phạm, hành vi cho thuê lại nhà ở xã hội trái quy định có thể bị phạt tiền từ 100 đến 120 triệu đồng, đồng thời bị buộc thu hồi căn hộ nhà ở xã hội. Đối với cá nhân, mức xử phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức, tương ứng từ 50 đến 60 triệu đồng. Ngoài hình phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị chấm dứt hợp đồng và mất quyền sử dụng nhà ở xã hội.

Quy định về hợp đồng khi cho thuê nhà ở xã hội

Ngay cả trong trường hợp được phép cho thuê, tức là đã mua đứt nhà ở xã hội, người cho thuê vẫn phải lập hợp đồng thuê nhà theo đúng quy định của Luật Nhà ở 2023. Hợp đồng thuê nhà ở xã hội cần thể hiện đầy đủ thông tin của các bên, mô tả chi tiết căn hộ, giá thuê, phương thức thanh toán, thời hạn thuê, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên, các cam kết liên quan cũng như thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.

Việc lập hợp đồng rõ ràng không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn giúp bảo vệ quyền lợi của cả bên cho thuê và bên thuê, hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình sử dụng nhà ở.

Kết luận: Nhà ở xã hội có được cho thuê không?

Tóm lại, câu trả lời cho thắc mắc nhà ở xã hội có được cho thuê không phụ thuộc vào tình trạng sở hữu của người sử dụng. Nếu đang thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội, người sử dụng tuyệt đối không được cho thuê lại dưới bất kỳ hình thức nào. Ngược lại, nếu đã mua đứt nhà ở xã hội và hoàn tất nghĩa vụ tài chính, việc cho thuê lại là hợp pháp, miễn là không vi phạm các quy định về chuyển nhượng và hợp đồng thuê nhà.

Việc nắm rõ quy định pháp luật không chỉ giúp người dân sử dụng nhà ở xã hội đúng mục đích mà còn tránh được những rủi ro pháp lý và thiệt hại không đáng có trong quá trình khai thác, sử dụng tài sản của mình.