Nhà ở xã hội kỳ vọng bùng nổ năm 2026: Động lực từ chính sách và nguồn vốn

Trong bối cảnh nhu cầu an cư của người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp ngày càng lớn, nhà ở xã hội đang được kỳ vọng bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ từ năm 2026. Đến nay, mục tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội theo Đề án giai đoạn 2021-2030 đã đạt khoảng 62%. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, khi các nút thắt về quỹ đất, thủ tục pháp lý và nguồn vốn dần được tháo gỡ, phân khúc nhà ở xã hội hoàn toàn có thể bùng nổ trong thời gian tới.

Hơn 100.000 căn nhà ở xã hội hoàn thành trong năm 2025

Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, trong năm 2025, cả nước đã hoàn thành 102.633 căn nhà ở xã hội, vượt khoảng 2% so với kế hoạch năm. Lũy kế đến hết năm 2025, quy mô các dự án nhà ở xã hội đang triển khai trên toàn quốc đạt khoảng 657.395 căn, tương đương gần 62% chỉ tiêu của Đề án 1 triệu căn.

Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, trong năm 2025, cả nước đã hoàn thành 102.633 căn nhà ở xã hội, vượt khoảng 2% so với kế hoạch năm

Để đạt được kết quả này, Bộ Xây dựng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”. Trong năm 2025, các đoàn công tác của Bộ đã trực tiếp làm việc với 29 địa phương để kiểm tra, rà soát, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án, đồng thời đôn đốc tiến độ triển khai.

Song song với đó, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, công điện và văn bản chỉ đạo liên quan đến lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản. Các nhiệm vụ cụ thể được giao cho bộ, ngành và địa phương nhằm tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, qua đó góp phần ổn định và phát triển thị trường bất động sản theo hướng an toàn, lành mạnh và bền vững.

Trên cơ sở những giải pháp này, thị trường bất động sản đã có dấu hiệu ổn định trở lại, nguồn cung được cải thiện, niềm tin của nhà đầu tư dần phục hồi và thanh khoản gia tăng. Nhiều dự án nhà ở xã hội đã được cấp phép, khởi công và hoàn thành, góp phần giải quyết bài toán an cư cho hàng trăm nghìn hộ gia đình.

Chất lượng quỹ đất - điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ

Mặc dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, quá trình phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại không ít khó khăn và hạn chế. Một số địa phương chưa thực sự quan tâm đúng mức đến lĩnh vực này, chưa đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và trung hạn, thậm chí chưa thành lập Ban chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội theo quy định.

Thực tế cũng cho thấy, nhiều dự án nhà ở xã hội đã khởi công nhưng triển khai chậm hoặc tạm dừng thi công. Dù các địa phương đã bố trí quỹ đất với số lượng tương đối lớn cho nhà ở xã hội, song chất lượng quỹ đất lại chưa đảm bảo. Không ít khu đất được quy hoạch ở vị trí xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, khiến dự án khó thu hút người dân về sinh sống và chưa thể đưa vào sử dụng ngay.

Bên cạnh đó, công tác giải phóng mặt bằng tại nhiều địa phương còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Việc chưa bố trí đủ ngân sách cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư và đầu tư hạ tầng kỹ thuật cũng khiến quỹ đất sạch cho nhà ở xã hội bị hạn chế. Một số chủ đầu tư được lựa chọn nhưng không đủ năng lực tài chính và kinh nghiệm triển khai, dẫn đến dự án kéo dài, làm giảm hiệu quả của chính sách.

Khơi thông tín dụng và cơ chế để tạo cú hích cho năm 2026

Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, nhu cầu thực tế của người lao động trong khu công nghiệp hiện nay có sự khác biệt so với kỳ vọng chính sách. Nhiều người có xu hướng thuê nhà thay vì mua, trong khi quy định hạn chế chuyển nhượng nhà ở xã hội trong 5 năm đầu khiến việc thay đổi nhu cầu gặp không ít rào cản. Ngoài ra, các ngân hàng cũng cần một cơ chế pháp lý rõ ràng hơn khi cho vay mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội thông qua chủ đầu tư, đặc biệt là các dự án gắn với khu công nghiệp.

Tiến độ triển khai chậm của một số dự án nhà ở xã hội cũng khiến dòng vốn tín dụng khó giải ngân. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại bày tỏ sự tin tưởng rằng, bước sang năm 2026, việc giải ngân các gói tín dụng dành cho nhà ở xã hội sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, nhất là khi các vướng mắc pháp lý dần được xử lý. Nhiều ý kiến cho rằng, cần xem xét cơ chế giao trực tiếp cho các doanh nghiệp bất động sản uy tín triển khai nhà ở xã hội với giá hợp lý, trong khi Nhà nước tập trung kiểm soát mục tiêu và đối tượng thụ hưởng.

Bước sang năm 2026, việc giải ngân các gói tín dụng dành cho nhà ở xã hội sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn, nhất là khi các vướng mắc pháp lý dần được xử lý

Chia sẻ về triển vọng thị trường, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh, nhận định rằng nhà ở xã hội sẽ có sự bùng nổ trong những năm tới. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn đến năm 2030, cả nước vẫn cần bổ sung hơn 300.000 căn nữa. Đây chính là nền tảng để tạo nên làn sóng nguồn cung mới, đáp ứng nhu cầu an cư ngày càng lớn của nhóm thu nhập trung bình và thấp.

Một trong những công cụ quan trọng hiện nay là gói tín dụng quy mô 145.000 tỷ đồng với sự tham gia của 9 ngân hàng thương mại. Dù đây là gói tín dụng thương mại tự nguyện và chưa phải gói ưu đãi, việc giải ngân thời gian qua vẫn gặp khó do vướng mắc pháp lý tại một số dự án. Tuy vậy, với các cơ chế và chính sách đặc thù đang được hoàn thiện, giới chuyên gia kỳ vọng dòng vốn này sẽ được khơi thông mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Đáng chú ý, Nghị định số 261/2025/NĐ-CP của Chính phủ đã điều chỉnh điều kiện thu nhập khi mua nhà ở xã hội theo hướng phù hợp hơn với mặt bằng chi phí sinh hoạt hiện nay. Việc nâng mức trần thu nhập giúp mở rộng đáng kể nhóm đối tượng được tiếp cận nhà ở xã hội, qua đó gia tăng nhu cầu thực và tạo thêm động lực cho thị trường.

Cùng với đó, cơ quan chức năng cũng tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát quá trình đầu tư, xây dựng, bán, cho thuê và cho thuê mua nhà ở xã hội. Việc xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, mua bán trái quy định được kỳ vọng sẽ góp phần minh bạch hóa thị trường, đảm bảo nhà ở xã hội đến đúng tay người lao động có nhu cầu thực sự.