Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng - Biểu tượng phát triển mới của Thủ đô

Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đang được Hà Nội định vị là công trình mang tính biểu tượng, đóng vai trò trục động lực cho giai đoạn phát triển mới của Thủ đô. Không chỉ mở rộng không gian đô thị hai bên bờ sông, dự án còn hướng tới hình thành một hành lang xanh, văn hóa và kinh tế hiện đại, đưa sông Hồng trở thành trung tâm cảnh quan và bản sắc của Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Sông Hồng được xác định là trục không gian cảnh quan chủ đạo

Trong các buổi làm việc với các bộ, ngành và thành phố Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh vai trò chiến lược của sông Hồng trong định hướng phát triển Thủ đô, coi đây là trục cảnh quan và động lực phát triển mới. Quan điểm này cũng được cụ thể hóa trong Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Theo các quy hoạch này, sông Hồng không chỉ là không gian xanh trung tâm mà còn là trục văn hóa sáng tạo, trục phát triển kinh tế - xã hội và là biểu tượng đặc trưng của Hà Nội. Việc phát triển hai bên bờ sông được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm tái cấu trúc không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Nền tảng quy hoạch được tích lũy qua nhiều thập kỷ

Theo các chuyên gia quy hoạch, nghiên cứu phát triển khu vực sông Hồng đã được tiến hành từ hàng chục năm trước. Từ thập niên 1990, nhiều bộ, ngành Trung ương cùng các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước đã khảo sát, đề xuất các định hướng về tổ chức không gian, giao thông thủy và cảnh quan đô thị hai bên bờ sông.

Trong quá trình đó, hàng loạt đồ án quy mô lớn đã được triển khai, tạo nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quy hoạch hiện nay. Những nghiên cứu này giúp Hà Nội từng bước tiếp cận tư duy phát triển đô thị ven sông hiện đại, coi dòng sông là tài sản chiến lược chứ không chỉ là ranh giới tự nhiên.

Đề xuất “siêu dự án” với quy mô và tầm ảnh hưởng lớn

Để hiện thực hóa các định hướng quy hoạch, UBND thành phố Hà Nội đã giao các sở, ngành và đơn vị tư vấn nghiên cứu Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Mới đây, liên danh Tập đoàn Đèo Cả, Văn Phú Invest, MIK Group và ĐQM đã báo cáo đề xuất sơ bộ dự án với quy mô nghiên cứu khoảng 11.000ha, trải dài trên địa bàn 16 phường, xã thuộc nhiều quận, huyện của Hà Nội.

Dự án được tổ chức thành ba vùng chức năng đô thị theo các đoạn dọc sông. Mỗi khu vực được định hướng phát triển phù hợp với đặc điểm cảnh quan, sinh thái và nhu cầu khai thác, từ không gian công viên sinh thái, khu đa chức năng đến các khu thương mại, dịch vụ và nông nghiệp sinh thái ven sông.

Phối cảnh Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: Tập đoàn Đèo Cả

Hình thành trục giao thông và không gian xanh quy mô lớn

Một trong những điểm nhấn quan trọng của dự án là hệ thống Đại lộ cảnh quan sông Hồng gồm hai tuyến đường bộ chạy dọc hai bên bờ sông, với tổng chiều dài hơn 92km. Các tuyến đường được thiết kế từ bốn đến sáu làn xe, chủ yếu đi ngoài đê và tránh các khu dân cư hiện hữu, nhằm bảo đảm kết nối giao thông liên tục mà vẫn hạn chế tác động đến đời sống người dân.

Song song với hệ thống đường bộ, dự án còn nghiên cứu hai tuyến đường sắt đô thị monorail chạy dọc theo hai bờ sông, với tổng chiều dài hơn 85km. Các tuyến này được định hướng phát triển theo mô hình TOD, góp phần hình thành các trung tâm đô thị gắn với giao thông công cộng. Ngoài ra, chuỗi công viên ven sông với hàng loạt công viên sinh thái, công viên chuyên đề và các công trình điểm nhấn cũng được quy hoạch, tạo nên hệ thống không gian xanh liên hoàn quy mô lớn cho Thủ đô.

Phối cảnh dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Dự án mang dấu ấn biểu trưng và yêu cầu triển khai chặt chẽ

Đại diện Tập đoàn Đèo Cả cho biết quá trình nghiên cứu dự án đã tham chiếu nhiều mô hình phát triển đô thị ven sông tiêu biểu trên thế giới, trong đó có các kinh nghiệm từ Trung Quốc và Hàn Quốc. Mục tiêu là xây dựng một trục cảnh quan vừa hiện đại, vừa hài hòa với điều kiện tự nhiên và văn hóa của Hà Nội.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, đây là dự án đặc biệt quan trọng, có quy mô lớn và tính phức tạp cao. Điều kiện tiên quyết khi triển khai là phải bảo đảm an toàn phòng chống lũ, đồng thời cải thiện toàn diện bộ mặt đô thị ven sông. Dự án cũng phải khai thác hiệu quả tiềm năng của quỹ đất hai bên bờ sông, hình thành hệ thống công viên và không gian công cộng chất lượng cao, gắn với các di tích lịch sử để phát huy giá trị văn hóa, du lịch và giao thông đường thủy.

Thời cơ lớn để tái cấu trúc không gian đô thị ven sông Hồng

Với phạm vi ảnh hưởng tới khoảng 40.000 người dân, công tác tái định cư được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ và bảo đảm điều kiện sống mới tốt hơn nơi ở cũ. Theo lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội, Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng là dự án mang dấu ấn biểu tượng của Thủ đô, được Trung ương và Chính phủ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát sao.

Việc Thường trực Chính phủ đồng ý chủ trương nghiên cứu đầu tư dự án được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội hiện thực hóa tầm nhìn đưa sông Hồng trở thành trục cảnh quan xanh, hiện đại và giàu bản sắc. Khi hoàn thành, dự án không chỉ nâng tầm diện mạo đô thị Hà Nội mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện chất lượng sống và khẳng định vị thế của Thủ đô trên bản đồ các đô thị lớn trong khu vực.