Cập nhật chính sách mới: Người lao động tự do được tự kê khai thu nhập khi mua nhà ở xã hội

Lao động tự do, người làm việc không có hợp đồng lao động chính thức, từ nay có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội khi được tự kê khai và cam kết mức thu nhập theo hướng dẫn mới của Bộ Công an. Quy định này được xem là bước tháo gỡ quan trọng, giải quyết nút thắt lớn nhất trong quá trình làm hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với nhóm đối tượng đặc thù này.

Gỡ vướng cho lao động tự do khi làm hồ sơ nhà ở xã hội

Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) vừa ban hành hướng dẫn nhằm tháo gỡ khó khăn cho lao động tự do khi tiếp cận chính sách nhà ở xã hội. Theo hướng dẫn, người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị nhưng không có hợp đồng lao động, bảng lương hoặc các chứng từ chứng minh thu nhập vẫn có thể làm hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội thông qua hình thức tự kê khai thu nhập và cam kết chịu trách nhiệm về nội dung đã khai.

Công an cấp xã, phường nơi người dân cư trú sẽ thực hiện việc xác nhận tình trạng cư trú và nội dung kê khai thu nhập theo mẫu số 05 ban hành kèm Thông tư 32/2025 của Bộ Xây dựng. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp hồ sơ của lao động tự do được tiếp nhận và xử lý đúng quy định.

Nguyên nhân khiến nhiều hồ sơ nhà ở xã hội bị đình trệ

Theo C06, trong thời gian qua, không ít lao động tự do gặp vướng mắc khi hoàn thiện hồ sơ mua, thuê mua nhà ở xã hội do không có giấy tờ chứng minh thu nhập. Trong khi đó, theo Nghị định 261, công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận thu nhập của người dân dựa trên dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy dữ liệu thu nhập của lao động tự do hiện chưa được cập nhật đầy đủ và đồng bộ. Điều này khiến công an cấp xã thiếu căn cứ xác nhận, dẫn đến tình trạng hồ sơ bị kéo dài thời gian xử lý hoặc không thể hoàn tất, làm mất cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội của nhiều người.

Tự kê khai và cam kết thu nhập: Giải pháp cần thiết trước mắt

Với hướng dẫn mới, trường hợp người dân có các giấy tờ thể hiện thu nhập, công an cấp xã sẽ căn cứ vào các giấy tờ này để xác nhận theo quy định. Đối với trường hợp không có chứng từ chứng minh thu nhập, người dân được phép tự kê khai mức thu nhập và cam kết về tính trung thực của thông tin đã cung cấp.

Với hướng dẫn mới, lao động tự do sớm tiếp cận và sở hữu nhà ở xã hội

Theo C06, đây là giải pháp mang tính trước mắt nhưng có ý nghĩa quan trọng, giúp lao động tự do không bị đứng ngoài chính sách nhà ở xã hội chỉ vì đặc thù công việc không có hợp đồng hay bảng lương cố định. Đồng thời, các địa phương được yêu cầu chủ động hướng dẫn, hỗ trợ người dân trong quá trình làm hồ sơ, song song với việc tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm ngăn ngừa hành vi lợi dụng chính sách.

Hướng tới minh bạch hóa dữ liệu thu nhập trong dài hạn

Về lâu dài, Bộ Công an cho biết sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu thu nhập, kết nối và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Khi hệ thống dữ liệu này được hoàn thiện, việc xét duyệt điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội sẽ trở nên minh bạch, thuận lợi và giảm đáng kể áp lực thủ tục cho cả người dân lẫn cơ quan quản lý.

Hướng dẫn mới không chỉ mở rộng cánh cửa tiếp cận nhà ở xã hội cho lao động tự do mà còn cho thấy nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc điều chỉnh chính sách sát với thực tế đời sống, bảo đảm tính công bằng và bao trùm của chính sách an sinh nhà ở.