Đề xuất công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là nhà ở xã hội

Trong văn bản đóng góp ý kiến gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ cùng các cơ quan chức năng liên quan vào ngày 26/7 đối với dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng. Trong đó, nổi bật là đề xuất xem xét công nhận mô hình nhà trọ cho thuê dài hạn là một loại hình nhà ở xã hội, đồng thời thiết lập hành lang pháp lý và cơ chế quản lý phù hợp cho nhóm này.

Bên cạnh nội dung trên, HoREA cũng kiến nghị phân loại nhà ở thành 4 nhóm chính, bổ sung các chính sách ưu đãi nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức, mở rộng loại hình nhà lưu trú công nhân ra ngoài phạm vi khu công nghiệp và hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở thương mại giá hợp lý.

Theo đánh giá của HoREA, hệ thống nhà trọ do các hộ gia đình và cá nhân tự đầu tư đang giữ vai trò xương sống trong việc giải quyết bài toán chỗ ở cho lực lượng lao động, sinh viên và người nhập cư tại các đô thị lớn. Dữ liệu thống kê được Hiệp hội dẫn lại cho thấy, chỉ tính riêng tại TP.HCM hiện có khoảng 60.000 khu nhà trọ với 600.000 phòng, đang là nơi sinh sống của hơn 1,4 triệu người. Trên quy mô cả nước, con số này ước tính lên đến 200.000 khu nhà trọ, phục vụ khoảng 4,5 triệu dân.

Dù gánh vác nhu cầu nhà ở khổng lồ, phần lớn các cơ sở nhà trọ hiện nay vẫn đứng ngoài hệ thống chính sách nhà ở xã hội, dẫn đến việc thiếu vắng các cơ chế hỗ trợ, khuyến khích đầu tư hoặc nâng cấp hạ tầng.

Chủ tịch HoREA, ông Lê Hoàng Châu nhận định, lực lượng nhà trọ tư nhân dù đáp ứng nhu cầu ở thực của hàng triệu người nhưng chưa được nhìn nhận đúng mực trong quy định pháp luật. Việc bổ sung loại hình nhà ở riêng lẻ có nhiều phòng cho thuê dài hạn vào khung pháp lý nhà ở xã hội sẽ giúp thể chế hóa thực tiễn phát triển suốt nhiều năm qua, tạo tiền đề để Nhà nước đưa ra các chính sách quản lý và hỗ trợ thiết thực.

Đại diện HoREA cũng nhấn mạnh, việc luật hóa hoàn toàn không đồng nghĩa với việc gắn mác "nhà ở xã hội" cho mọi khu nhà trọ hiện hữu. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng nền tảng pháp lý để quản lý, hỗ trợ và thúc đẩy loại hình này phát triển đúng hướng.

Nếu đề xuất này được thông qua, người thuê trọ không chỉ được hưởng lợi về mặt môi trường sống mà các chủ nhà trọ cũng có cơ sở để từng bước nâng cao chất lượng công trình, đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, an toàn xây dựng và vệ sinh môi trường. Khung pháp lý rõ ràng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy các hộ kinh doanh chuyển dịch từ mô hình tự phát, nhỏ lẻ sang đầu tư bài bản, dài hạn.

Ủng hộ góc nhìn này, anh Phạm Văn Hải, chủ một chuỗi chung cư mini cho thuê tại Hà Nội chia sẻ, việc công nhận nhà trọ cho thuê dài hạn là nhà ở xã hội sẽ tạo động lực lớn cho các chủ kinh doanh. Khi có những quy chuẩn cụ thể về xây dựng, vận hành và an toàn PCCC, các chủ nhà trọ sẽ chủ động đầu tư bài bản hơn. Điều này không chỉ giúp người lao động có nơi an cư an toàn, ổn định mà còn thay đổi góc nhìn của xã hội đối với một loại hình nhà ở vốn rất quan trọng nhưng chưa được đánh giá đúng tầm.

Trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội chính quy chưa đáp ứng đủ cầu, việc tận dụng và chuẩn hóa nguồn lực từ khu vực tư nhân được xem là giải pháp mang tính đột phá. Hiện tại, kiến nghị của HoREA đang được các cơ quan thẩm quyền tiếp nhận và nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).