HoREA: Đề xuất khôi phục điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội

HoREA kiến nghị khôi phục điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội, trong bối cảnh một số dự án tại TP HCM ghi nhận lượng hồ sơ đăng ký vượt xa số căn hộ được mở bán. Hiện pháp luật nhà ở không quy định điều kiện cư trú, vì vậy đề xuất này nếu được xem xét sẽ làm thay đổi cách xác định đối tượng đăng ký mua nhà ở xã hội tại địa phương.

Đề xuất khôi phục điều kiện cư trú khi mua NOXH, tránh tình trạng tranh suất

Trong văn bản gửi Thủ tướng và các cơ quan liên quan ngày 22/9, HoREA kiến nghị bổ sung trở lại điều kiện về cư trú đối với người mua, mua trả góp nhà ở xã hội. Theo Hiệp hội, việc này nhằm giảm áp lực đăng ký tại các đô thị lớn và tăng khả năng đáp ứng nhu cầu của người đang sinh sống, làm việc tại địa phương.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh lượng người đăng ký tại một số dự án nhà ở xã hội tại TP HCM cao hơn nhiều lần nguồn cung. HoREA dẫn trường hợp dự án tại số 324 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, có 750 căn hộ nhưng số lượng đăng ký lên tới hơn 12.000 người.

HoREA đề xuất khôi phục điều kiện cư trú khi mua nhà ở xã hội để giảm áp lực đăng ký tại các đô thị lớn

Theo HoREA, một trong những nguyên nhân là Luật Nhà ở 2023 đã bỏ tiêu chí cư trú từng được áp dụng trước đây. Khi đó, người đăng ký mua nhà ở xã hội phải có hộ khẩu hoặc đăng ký tạm trú từ một năm trở lên tại địa phương. Hiện pháp luật nhà ở chỉ quy định người mua phải thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách và đáp ứng các điều kiện về nhà ở, thu nhập; không đặt ra điều kiện cư trú.

HoREA cho rằng việc không giới hạn cư trú giúp người lao động di cư có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội, nhưng đồng thời có thể làm gia tăng số lượng hồ sơ tại những địa phương có nguồn cung hạn chế. Vì vậy, Hiệp hội đề xuất nghiên cứu lại tiêu chí này nhằm phân bổ nguồn cung phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của từng địa phương.

Kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về vốn và nhà ở xã hội cho thuê

Bên cạnh điều kiện cư trú, HoREA tiếp tục kiến nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét giảm lãi suất cho vay ưu đãi đối với người mua nhà ở xã hội xuống mức 4,8%/năm, tương đương giai đoạn 2021-2024. Theo Hiệp hội, chi phí vốn hiện vẫn là một trong những trở ngại đối với cả người mua và doanh nghiệp phát triển nhà ở xã hội.

HoREA cũng cho rằng nhiều chủ đầu tư chưa tiếp cận được nguồn tín dụng ưu đãi, trong khi doanh nghiệp vẫn phải sử dụng vốn vay thương mại với chi phí cao. Ở phía người mua, mức lãi suất ưu đãi hiện hành cũng được Hiệp hội đánh giá là còn cao so với khả năng tài chính của nhóm người có thu nhập thấp.

Một kiến nghị khác là thay cụm từ “thuê mua” bằng “mua, bán trả góp” để cách gọi dễ hiểu và gần với thực tế giao dịch hơn. HoREA đồng thời đề nghị sớm hoàn thiện quy định về ưu đãi thuế đối với dự án nhà ở xã hội cho thuê, qua đó tạo thêm động lực phát triển nguồn cung nhà ở cho thuê.

Người mua nhà ở xã hội hiện vẫn được xác định theo điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập, chưa có yêu cầu riêng về cư trú

Theo định hướng của Chính phủ đến năm 2030, TP.HCM được giao hoàn thành gần 200.000 căn nhà ở xã hội. Thành phố hiện có nhiều dự án đang triển khai và một lượng lớn dự án đã được chấp thuận chủ trương hoặc chấp thuận đầu tư, đang tiếp tục hoàn tất thủ tục để thực hiện. Trong bối cảnh nguồn cung cần được mở rộng, việc xác định đối tượng và điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội tiếp tục là vấn đề được các cơ quan quản lý và doanh nghiệp quan tâm.

Đề xuất khôi phục điều kiện cư trú của HoREA hiện mới là kiến nghị chính sách, chưa phải quy định áp dụng đối với người mua nhà ở xã hội. Người có nhu cầu vẫn cần căn cứ vào các điều kiện về đối tượng, nhà ở và thu nhập theo quy định hiện hành khi đăng ký mua nhà ở xã hội.