Đề xuất phạt 160 triệu đồng nếu bán, cho thuê nhà ở xã hội sai đối tượng

Bộ Xây dựng đề xuất phạt 120–160 triệu đồng nếu bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội sai đối tượng; siết chặt vi phạm trong quản lý nhà ở xã hội.

Trong dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực xây dựng, Bộ Xây dựng đã đề xuất một loạt quy định siết chặt việc quản lý, sử dụng và giao dịch nhà ở xã hội. Điểm đáng chú ý nhất là mức phạt tiền từ 120 đến 160 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê hoặc cho thuê mua nhà ở xã hội sai đối tượng, không đủ điều kiện hoặc không đúng thẩm quyền.

Đây được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm đảm bảo chính sách an sinh nhà ở được thực hiện đúng mục tiêu, hạn chế việc trục lợi và đầu cơ nhà ở xã hội.

Phạt 80–120 triệu đồng nếu mua hoặc thuê mua rồi cho thuê lại

Dự thảo quy định mức phạt từ 80 đến 120 triệu đồng đối với trường hợp người mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội nhưng không sử dụng để ở cho bản thân và các thành viên trong gia đình, mà khai thác sai mục đích như cho thuê lại hoặc bỏ trống.

Đây là điểm mới so với quy định hiện hành, nhằm ngăn tình trạng người thu nhập thấp không tiếp cận được nhà ở xã hội vì bị chiếm dụng hoặc cho thuê lại với giá cao.

Đối với nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp, người thuê tự ý cho thuê lại hoặc chuyển nhượng hợp đồng cũng chịu mức phạt tương tự, đồng thời phải hoàn trả toàn bộ khoản thu trái quy định và chấm dứt hợp đồng.

Phạt 120–160 triệu đồng khi bán hoặc cho thuê tài sản công, nhà ở xã hội sai đối tượng

Ngoài các trường hợp nêu trên, Bộ Xây dựng đề xuất mức phạt 120–160 triệu đồng đối với các hành vi:

• Bán, cho thuê hoặc cho thuê mua nhà ở thuộc tài sản công không đúng thẩm quyền hoặc không đúng đối tượng.
• Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội cho người không thuộc diện được hưởng chính sách.
• Thực hiện giao dịch nhà ở xã hội mà không tuân thủ đủ các điều kiện theo luật định.

Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng một số cá nhân, tổ chức lợi dụng kẽ hở pháp lý để đưa sản phẩm nhà ở xã hội ra thị trường theo hình thức thương mại.

Chủ đầu tư có thể bị phạt tới 260 triệu đồng khi vi phạm nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội

Bên cạnh xử phạt người mua và người thuê, dự thảo cũng tăng mức phạt với các chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ phát triển quỹ nhà ở xã hội.

Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội mà chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho cá nhân tự xây dựng trái quy định có thể bị phạt từ 200 đến 260 triệu đồng.

Đối với hành vi không dành hoặc dành không đủ quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội, mức phạt từ 260 đến 280 triệu đồng. Ngoài phạt tiền, chủ đầu tư còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, gồm:

• Bố trí lại quỹ đất ở trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội.
• Nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất đã hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.

Phạt đến 300 triệu đồng với vi phạm về giao dịch nhà ở liên quan người nước ngoài

Mức phạt nặng nhất liên quan đến hành vi bán, cho thuê mua hoặc tặng cho nhà ở vượt quá số lượng được phép sở hữu của cá nhân, tổ chức nước ngoài. Nếu bán sai đối tượng hoặc vượt giới hạn, chủ đầu tư hoặc bên bán có thể bị xử phạt 280 đến 300 triệu đồng.

Quy định này nhằm ngăn ngừa tình trạng chuyển nhượng ồ ạt và bảo đảm kiểm soát thị trường theo đúng quy định Luật Nhà ở.

12 nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2023

Theo Điều 76 Luật Nhà ở 2023, có 12 nhóm đối tượng thuộc diện được hỗ trợ nhà ở xã hội. Đây là căn cứ quan trọng để xác định hành vi bán hoặc cho thuê nhà ở xã hội sai đối tượng. Các nhóm bao gồm:

1. Người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ thuộc diện được hỗ trợ cải thiện nhà ở.
2. Hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn.
3. Hộ nghèo, cận nghèo ở vùng thường xuyên chịu thiên tai, biến đổi khí hậu.
4. Hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị.
5. Người thu nhập thấp tại khu vực đô thị.
6. Công nhân, người lao động tại doanh nghiệp hoặc hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp.
7. Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan và một số lực lượng vũ trang, cơ yếu.
8. Cán bộ, công chức, viên chức.
9. Người đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định.
10. Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, giải tỏa, phá dỡ nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở.
11. Học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề và học sinh trường dân tộc nội trú công lập.
12. Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong khu công nghiệp.