Hà Nội đề xuất 4 phương án tái định cư gỡ khó cho chiến dịch cải tạo chung cư cũ

Nhằm đẩy nhanh tiến độ chỉnh trang và tái thiết không gian đô thị, UBND TP. Hà Nội hiện đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị quyết quy định các chính sách, biện pháp và tiêu chí điều kiện để triển khai các dự án cải tạo đô thị trên địa bàn. Điểm nhấn đáng chú ý trong dự thảo lần này là việc thành phố đưa ra các cơ chế linh hoạt, cho phép người dân được chủ động lựa chọn phương án an cư phù hợp nhất khi nơi ở cũ thuộc diện phải tháo dỡ để xây dựng lại.

Theo định hướng của chính quyền thủ đô, hoạt động cải tạo và tái thiết đô thị sẽ được phân chia thành nhiều nhóm dự án riêng biệt. Các nhóm này bao gồm nâng cấp công trình hoặc cụm công trình, tu bổ các hạng mục cần bảo tồn, tái thiết toàn diện một khu vực đô thị, cải tạo đô thị hỗn hợp và trọng tâm là cải tạo, xây mới lại các khu nhà chung cư cũ.

Đối với các dự án chỉnh trang đô thị nói chung, cơ chế đền bù và hỗ trợ định cư được xây dựng dựa trên mục đích thu hồi đất của từng dự án. Trực diện nhất là những chủ sở hữu bị thu hồi nhà đất để phục vụ cho các công trình công cộng hoặc hạ tầng xã hội sẽ được thành phố ưu tiên đền bù bằng đất ở tại các khu tái định cư. Trong khi đó, nếu đất bị thu hồi nhằm mục đích quy hoạch lại toàn bộ một khu vực không gian đô thị, người dân sẽ được xem xét áp dụng giải pháp tái định cư ngay tại chỗ.

Một giải pháp mang tính nhân văn khác cũng được đưa vào dự thảo là đối với những trường hợp đủ điều kiện tái định cư nhưng không có nhu cầu mua nhà quy hoạch, hoặc những hộ không đủ điều kiện nhưng đang gặp áp lực lớn về chỗ ở, thành phố sẽ tạo điều kiện cho phép họ được mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội trực tiếp mà không cần phải trải qua quy trình bốc thăm thăm may rủi. Cuối cùng, trong giai đoạn chờ đợi bàn giao nhà mới, người dân sẽ được bố trí vào quỹ nhà tạm cư của thành phố, hoặc nếu tự chủ động tìm kiếm chỗ ở tạm thời, họ sẽ nhận được khoản hỗ trợ bằng tiền mặt với mức chi trả không thấp hơn khung quy định hiện hành. Ngoài ra, dòng ngân sách hỗ trợ còn bao gồm các khoản thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng sạch sớm, hỗ trợ ổn định các hoạt động sản xuất kinh doanh bị gián đoạn và chi phí dịch chuyển mồ mả.

Riêng đối với phân khúc cốt lõi là các dự án cải tạo và xây dựng lại nhà chung cư, dự thảo của UBND thành phố nêu rõ người dân có quyền lựa chọn một trong bốn hình thức tái định cư rõ ràng. Các phương án này bao gồm nhận nhà tái định cư ngay tại chỗ, chuyển sang nhận nhà tái định cư ở một vị trí khác, lựa chọn nhận toàn bộ bằng tiền mặt đền bù, hoặc áp dụng công thức kết hợp giữa nhận nhà và nhận tiền mặt. Thành phố cam kết các căn hộ tái định cư mới sẽ được thiết kế với diện tích, chất lượng và các tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương hoặc vượt trội so với căn hộ cũ. Nếu diện tích căn hộ mới lớn hơn tiêu chuẩn được bồi thường, người dân sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính để thanh toán phần chênh lệch này cho phía chủ đầu tư.

Cải tạo chung cư cũ ở Hà Nội

Chính sách phân phối nhà tái định cư tại chỗ cũng sẽ ưu tiên đặc biệt cho các đối tượng yếu thế và gia đình chính sách như người có công với cách mạng, người khuyết tật, các hộ nghèo hoặc cận nghèo, và những hộ gia đình đông nhân khẩu có nhiều thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà. Trong suốt vòng đời triển khai xây dựng dự án, phía chủ đầu tư có trách nhiệm đứng ra bố trí không gian tạm cư an toàn hoặc chi trả toàn bộ tiền thuê nhà cho người dân, đồng thời hỗ trợ tối đa chi phí di dời để ổn định đời sống sinh hoạt cũng như hoạt động kinh tế.

Thống kê thực tế cho thấy, Hà Nội hiện đang gánh áp lực lớn với khoảng 2.160 nhà chung cư và tập thể cũ, phần lớn trong số đó đã có tuổi đời từ 50 đến 60 năm và rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Việc thành phố tập trung tổng lực cho công tác kiểm định, đánh giá toàn diện để đưa ra các phương án cải tạo phù hợp được xem là bước đi cấp bách nhằm bảo vệ an toàn tính mạng cho cư dân và triệt tiêu các rủi ro đô thị trong tương lai gần.