Giá nhà ở xã hội Hà Nội đang có xu hướng tăng cao với một số dự án mở bán mới chạm ngưỡng 30 triệu đồng/m², thậm chí vượt mức này. Theo các chuyên gia, áp lực tăng giá đến từ chi phí vật liệu, nhân công, yêu cầu chất lượng công trình và cơ chế xác định giá bán. Thực trạng này đặt ra yêu cầu minh bạch chi phí và kiểm soát giá để người thu nhập thấp có thể tiếp cận nhà ở phù hợp.
Theo ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group, một trong những nguyên nhân khiến giá nhà ở xã hội tăng là cơ chế chủ đầu tư tự xác định và phê duyệt giá bán theo quy định. Trong bối cảnh phải chịu trách nhiệm về hiệu quả tài chính, một số chủ đầu tư có xu hướng xây dựng mức giá dự kiến cao hơn để dự phòng rủi ro chi phí phát sinh. Giá bán sau đó được kiểm toán, quyết toán theo quy định.
Bên cạnh cơ chế xác định giá, chi phí vật liệu xây dựng và nhân công tăng cũng trực tiếp làm tăng tổng mức đầu tư. Đây là áp lực đáng kể đối với các dự án nhà ở xã hội, bởi giá bán cần vừa phản ánh chi phí hợp lý, vừa bảo đảm khả năng chi trả của nhóm khách hàng được hưởng chính sách.
Giá bán tại một số dự án nhà ở xã hội ở Hà Nội đã chạm ngưỡng 30 triệu đồng/m²
Một yếu tố khác là yêu cầu về tiêu chuẩn và chất lượng công trình ngày càng cao. Nhà ở xã hội hiện không chỉ hướng đến đáp ứng nhu cầu chỗ ở cơ bản mà còn cần bảo đảm chất lượng xây dựng, tiện ích và điều kiện sinh hoạt. Một số dự án phải đầu tư thêm tầng hầm, khu vực để xe và các hạng mục kỹ thuật, khiến chi phí xây dựng tăng lên.
Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ giá nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở dành cho các đối tượng chính sách, không để giá tăng đột biến hoặc bất hợp lý. Mục tiêu là giúp người thu nhập thấp và trung bình có cơ hội mua hoặc thuê nhà dài hạn với chi phí phù hợp.
Theo ông Nguyễn Anh Quê, việc xác định giá bán cần được xem xét kỹ lưỡng, bảo đảm tương xứng với chi phí thực tế của từng dự án. Với những công trình có cấp độ, kết cấu tương đương và cùng được miễn tiền sử dụng đất, mức giá giữa các địa phương không nên chênh lệch quá lớn nếu không có căn cứ hợp lý về chi phí và điều kiện xây dựng.
Việc chủ đầu tư phải hoàn trả phần chênh lệch nếu giá bán được xác định cao hơn mức được chấp nhận sau kiểm toán cũng đặt ra vấn đề về khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính. Do đó, xác định giá sát thực tế ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro cho cả doanh nghiệp và người mua nhà.
Các chuyên gia đề xuất minh bạch chi phí và tăng cường kiểm soát giá bán nhà ở xã hội
TS Trần Xuân Lượng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Bất động sản Việt Nam (VIREED), cho rằng cần kiểm soát giá từ khâu lập và thẩm định phương án tài chính dự án. Các khoản chi phí phải được tính đúng, tính đủ, đồng thời cần công khai cơ cấu giá thành, tăng cường kiểm toán và giám sát sau đầu tư để bảo đảm giá bán có căn cứ rõ ràng.
Ngoài việc kiểm soát giá, các chuyên gia cũng đề xuất đa dạng hóa nguồn cung nhà ở vừa túi tiền, phát triển nhà ở xã hội theo hình thức cho thuê và thuê mua bên cạnh căn hộ để bán. Đây là giải pháp giúp người dân có thêm lựa chọn phù hợp với thu nhập, đồng thời góp phần cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở trong bối cảnh giá bán tại nhiều dự án ngày càng cao.
Công ty Cổ phần HouseNow, giấy phép ĐKKD/MST số 0110349749
