Mở rộng nhóm mua nhà ở xã hội không cần bốc thăm tại Hà Nội

Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội tại Hà Nội ngày càng lớn nhưng nguồn cung vẫn còn hạn chế, việc tiếp cận được một suất mua nhà ở xã hội luôn là hành trình đầy cạnh tranh với nhiều người dân. Mới đây, một chính sách mới được HĐND TP Hà Nội thông qua đã mở ra thêm cơ hội an cư cho một nhóm đối tượng đặc thù, khi cho phép họ mua hoặc thuê nhà ở xã hội mà không cần tham gia bốc thăm.

Hà Nội bổ sung đối tượng mua nhà xã hội không qua bốc thăm

Nội dung này được quy định trong Nghị quyết sửa đổi chính sách bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, vừa được HĐND TP Hà Nội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ 29. Theo đó, những người sử dụng đất hoặc chủ sở hữu nhà ở bị thu hồi đất nhưng không có nhu cầu tái định cư tại chỗ sẽ được quyền mua hoặc thuê nhà ở xã hội tại các dự án trên địa bàn thành phố.

Điểm đáng chú ý của chính sách là nhóm đối tượng này không phải tham gia bốc thăm và cũng không cần đáp ứng các điều kiện về nhà ở, đối tượng hay mức thu nhập theo quy định hiện hành đối với nhà ở xã hội. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giải quyết những trường hợp phát sinh thực tế trong quá trình chỉnh trang, cải tạo đô thị.

Thêm lựa chọn an cư cho người gặp khó khăn về nhà ở

Không chỉ áp dụng với người không có nhu cầu tái định cư, chính sách mới còn mở rộng cho các trường hợp chủ nhà, chủ đất bị thu hồi nhưng không đủ điều kiện bố trí tái định cư và đang gặp khó khăn về nhà ở. Những người này cũng được lựa chọn mua hoặc thuê nhà ở xã hội mà không phải trải qua hình thức bốc thăm vốn có tính cạnh tranh rất cao.

HĐND TP Hà Nội đã giao UBND thành phố ban hành các tiêu chí chi tiết, cụ thể cho từng trường hợp, nhằm đảm bảo việc áp dụng chính sách đúng đối tượng và phù hợp với điều kiện thực tế của từng dự án.

So sánh với quy định mua nhà ở xã hội hiện hành

Theo các quy định đang áp dụng, nhà ở xã hội tại Hà Nội thường được phân bổ theo hai nhóm. Nhóm ưu tiên sẽ được mua nhà cho đến khi hết số lượng căn hộ mở bán mà không cần bốc thăm, bao gồm người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua hoặc thuê mua, cùng với nữ giới.

Trong khi đó, các trường hợp không thuộc diện ưu tiên sẽ phải tham gia bốc thăm nếu số lượng hồ sơ hợp lệ vượt quá nguồn cung. Thực tế cho thấy mức độ cạnh tranh rất cao. Năm 2023, tại dự án nhà ở xã hội Trung Văn, hơn 1.300 người thuộc diện thu nhập thấp đã phải bốc thăm để giành chỉ 149 suất mua nhà, cho thấy áp lực lớn của thị trường nhà ở xã hội tại Thủ đô.

Nhà ở xã hội vẫn thiếu so với nhu cầu thực tế

Theo đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội trên toàn quốc, Hà Nội được giao chỉ tiêu xây dựng 56.200 căn đến hết năm 2030, thuộc nhóm địa phương có chỉ tiêu cao nhất cả nước. Riêng trong năm nay, thành phố dự kiến hoàn thành 6 dự án với hơn 4.700 căn, vượt kế hoạch đề ra theo năm.

Theo đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội trên toàn quốc, Hà Nội được giao chỉ tiêu xây dựng 56.200 căn đến hết năm 2030

Tuy nhiên, từ cuối năm 2024 đến nay, dù nhiều dự án nhà ở xã hội liên tiếp được khởi công, mặt bằng giá lại có xu hướng tăng. Nếu như ba năm trước, giá mở bán nhà ở xã hội tại Hà Nội phổ biến dưới 20 triệu đồng mỗi mét vuông, thì hiện nay đã xuất hiện nhiều dự án có giá từ 25 đến gần 30 triệu đồng mỗi mét vuông. Điều này khiến khả năng tiếp cận nhà ở xã hội của người thu nhập thấp và người trẻ vẫn còn nhiều thách thức.

Kỳ vọng từ chính sách mới về nhà ở xã hội

Việc mở rộng nhóm đối tượng được mua, thuê nhà ở xã hội không cần bốc thăm, đặc biệt với những người bị thu hồi đất phục vụ chỉnh trang đô thị, được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực an cư cho người dân, đồng thời tạo thêm tính linh hoạt cho chính sách nhà ở xã hội tại Hà Nội. Trong bối cảnh quỹ nhà thương mại ngày càng vượt xa khả năng chi trả của đa số người lao động, những điều chỉnh kịp thời về chính sách được xem là chìa khóa để nhà ở xã hội thực sự phát huy vai trò an sinh đúng với mục tiêu ban đầu.