Nhà ở xã hội Thượng Thanh: Vì sao người trúng suất mua vẫn "đứng ngồi không yên"?

Dự án nhà ở xã hội Thượng Thanh (Long Biên, Hà Nội) ghi nhận tỷ lệ lớn người dân bốc thăm trúng suất mua nhà. Tuy nhiên, niềm vui chưa trọn vẹn khi không ít người rơi vào tình huống “vui ít, lo nhiều”, bởi phần lớn lại trúng căn hộ có diện tích chỉ hơn 32m² - quá nhỏ so với nhu cầu sinh hoạt thực tế của các gia đình đông người.

Người dân trúng suất mua nhưng lại lo lắng vì diện tích quá nhỏ

Tại dự án nhà ở xã hội Thượng Thanh thuộc phường Bồ Đề, một nghịch lý đang diễn ra khi nhiều người dân dù may mắn trúng suất mua nhà thông qua hình thức bốc thăm trực tuyến, nhưng lại rơi vào trạng thái lo lắng nhiều hơn kỳ vọng. Họ vui vì có cơ hội sở hữu nhà trong bối cảnh nguồn cung nhà ở xã hội ngày càng khan hiếm, nhưng lại không khỏi băn khoăn khi căn hộ trúng được chỉ rộng hơn 32m².

Dự án NƠXH Thượng Thanh (phường Bồ Đề, Hà Nội) với căn hộ có diện tích từ 32,3m2 đến 77m2.

Theo thông tin từ liên danh chủ đầu tư gồm Công ty CP Him Lam Thủ Đô và Công ty CP BIC Việt Nam, dự án cung cấp 1.951 căn hộ với diện tích trải rộng từ 32,31m² đến 77m². Ngày 24/11 vừa qua, quá trình bốc thăm online đã được tổ chức minh bạch để xác định các trường hợp đủ điều kiện mua và thuê mua nhà ở xã hội, sau đó chờ Sở Xây dựng phê duyệt danh sách cuối cùng.

Trong khi nhiều người may mắn trúng suất mua nhà xem đây là cơ hội lớn trong bối cảnh giá nhà thương mại Hà Nội tăng cao, thì niềm vui đó nhanh chóng bị thay thế bởi nỗi lo không biết liệu căn hộ siêu nhỏ có thể đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cả gia đình.

“Trúng nhà nhưng không trúng nhu cầu”: Nỗi niềm chung của nhiều hộ gia đình

Anh Hải (tên nhân vật đã được thay đổi), một người trúng suất mua căn hộ 32m² tại dự án, chia sẻ rằng anh cảm thấy may mắn nhưng cũng vô cùng trăn trở. Gia đình anh có 5 người và nhu cầu tối thiểu là căn hộ 54m² trở lên để có hai phòng ngủ. Diện tích 32m² khiến gia đình anh khó có thể sinh hoạt lâu dài.

Theo anh, điều khó nhất là cảm giác “trúng nhà nhưng không trúng nhu cầu”, bởi dù đây là cơ hội hiếm có nhưng lại không mang đến sự phù hợp trong thực tế sinh hoạt. Chính vì vậy, nhiều người dân mong muốn được phép đổi căn hộ với nhau để phù hợp hơn với nhu cầu từng hộ.

Tuy nhiên, chủ đầu tư khẳng định việc đổi căn hộ giữa các hộ dân không được phép. Việc này nhằm tránh rủi ro trục lợi xuất hiện khi người trúng căn hộ diện tích lớn có thể “bắt tay” chuyển đổi hoặc mua đi bán lại gây mất công bằng trong quá trình xét duyệt.

Tỷ lệ căn hộ nhỏ quá lớn: Vì sao người dân dễ trúng căn 32m²?

Khi so sánh với các dự án nhà ở xã hội khác tại Hà Nội, dễ dàng nhận thấy cơ cấu diện tích tại Thượng Thanh có sự chênh lệch đáng kể. Một số dự án như Uy Nỗ (Đông Anh) hay CT3 Kim Chung (Thiên Lộc) đều có diện tích dao động từ 40m² đến hơn 76m², phù hợp với đa số gia đình từ hai đến ba thế hệ. Thậm chí dự án NO1 Hạ Đình còn cung cấp căn hộ rộng 70-76m², đảm bảo thoải mái cho gia đình đông thành viên.

So sánh này cho thấy tỷ lệ căn hộ nhỏ dưới 35m² tại Thượng Thanh khá lớn. Khi áp dụng hình thức bốc thăm hoàn toàn ngẫu nhiên, xác suất người dân trúng phải căn diện tích nhỏ là rất cao. Điều này khiến quá trình bốc thăm tuy công bằng, nhưng lại không thực sự mang lại sự phù hợp cho nhu cầu thực tế của đông đảo hộ gia đình.

Chủ đầu tư: “Không muốn làm căn hộ nhỏ nhưng phải theo cơ cấu dân số địa bàn”

Trao đổi với báo chí, đại diện chủ đầu tư cho biết họ cũng không muốn thiết kế quá nhiều căn hộ nhỏ. Tuy nhiên, việc bố trí cơ cấu diện tích căn hộ phải bám theo yêu cầu phân bổ dân số của địa phương.

Điều này đặt ra câu hỏi về tính phù hợp trong quy hoạch nhà ở xã hội. Nếu cơ cấu cư dân trên lý thuyết dẫn tới việc phải xây dựng nhiều căn hộ siêu nhỏ, nhưng nhu cầu thực tế của phần lớn người dân lại là 50-60m², thì việc phân bổ này có thật sự tạo ra giá trị cho cộng đồng hay không?

Chính sự không đồng nhất giữa quy hoạch và nhu cầu đã dẫn tới nghịch lý "trúng mà không dùng được".

Chuyên gia kiến nghị điều chỉnh cơ cấu diện tích: Giảm căn siêu nhỏ, tăng căn vừa và lớn

TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, nhận định rằng cơ cấu diện tích căn hộ của nhà ở xã hội cần hài hòa hơn. Ông cho rằng việc tăng tỷ lệ căn hộ 50–60m² và giảm căn dưới 35m² là giải pháp hợp lý nhằm đáp ứng nhu cầu của đại đa số người dân.

TS. Trần Xuân Lượng cho rằng việc tăng tỷ lệ căn hộ 50–60m² và giảm căn dưới 35m² là giải pháp hợp lý nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân

Theo TS. Lượng, bốc thăm chỉ thực sự công bằng khi cơ cấu diện tích được phân bổ cân đối. Nếu phần lớn căn là diện tích nhỏ, bốc thăm trở thành một hoạt động mang tính may rủi quá cao và dễ dẫn đến thất vọng cho những gia đình đông người.

Việc cải thiện cơ cấu diện tích vì vậy không chỉ giúp người dân tiếp cận nhà ở phù hợp hơn mà còn giúp nâng cao chất lượng sống, giảm áp lực về không gian sinh hoạt và tạo môi trường sống tốt cho các hộ gia đình.

Cần điều chỉnh quy hoạch để người dân không “trúng nhà mà vẫn lo”

Nghịch lý tại dự án nhà ở xã hội Thượng Thanh phản ánh vấn đề lớn hơn trong phát triển nhà ở xã hội: sự lệch pha giữa cơ cấu thiết kế và nhu cầu thực tế của người dân. Dù bốc thăm minh bạch và tuân thủ quy định, nhưng khi tỷ lệ căn hộ siêu nhỏ quá lớn, người dân khó tránh khỏi cảm giác trúng suất trong lo lắng.

Để tránh tình trạng “trúng nhà nhưng không trúng nhu cầu” tiếp tục xảy ra, các dự án NƠXH trong tương lai cần được tính toán lại cơ cấu diện tích. Sự cân bằng giữa diện tích nhỏ, vừa và lớn sẽ giúp thị trường đáp ứng đúng nhu cầu của đại đa số hộ gia đình, đồng thời tạo ra môi trường sống bền vững và nhân văn hơn cho người dân.