TP.HCM đẩy mạnh lộ trình phát triển nhà ở xã hội: Sẵn sàng quỹ đất 2.000ha

Nhằm giải quyết bài toán an cư cho người thu nhập thấp, TP.HCM đang tập trung tổng lực để hoàn thành mục tiêu xây dựng 28.500 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, đồng thời chuẩn bị quỹ đất quy mô lớn lên đến 2.000ha cho tầm nhìn dài hạn.

Bước sang năm 2026, TP.HCM xác định phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) là nhiệm vụ trọng tâm với những chỉ tiêu cụ thể và đầy thách thức. Theo kế hoạch hành động, thành phố đặt mục tiêu hoàn tất thủ tục pháp lý để khởi công 47 dự án ngay trong quý I/2026. Đây là một phần trong lộ trình hiện thực hóa con số 28.500 căn hộ mới, song song với việc di dời 1.900 căn nhà lụp xụp trên và ven kênh rạch nhằm chỉnh trang đô thị và nâng diện tích nhà ở bình quân lên mức 27,69 m²/người.

Số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường cho thấy công tác chuẩn bị mặt bằng đang được triển khai ráo riết. Qua quá trình rà soát phối hợp giữa Trung tâm Phát triển quỹ đất Thành phố và 34 đơn vị hành chính cấp xã, phường, đã có 148 khu đất tiềm năng được đề xuất để triển khai các dự án tái định cư và NƠXH. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố hoàn thiện quy hoạch quỹ đất xây dựng đến năm 2040 với tổng diện tích dự kiến khoảng 2.000ha. Quỹ đất này bao gồm 600ha từ các dự án hiện hữu và 1.400ha được quy hoạch tại các khu vực động lực phát triển mới.

Theo phân tích của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, nhu cầu về nhà ở giá rẻ trong giai đoạn 2026-2030 vẫn rất lớn, đặc biệt là tại các khu vực nội thành đang phát triển và vùng ngoại thành tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất. Thực tế này đòi hỏi thành phố phải thay đổi tư duy tiếp cận, không chỉ tập trung vào mô hình nhà để bán mà cần đa dạng hóa sang các loại hình cho thuê hoặc thuê mua để phù hợp với khả năng tài chính của người lao động.

Đáng chú ý, TP.HCM hiện là địa phương được giao chỉ tiêu phát triển NƠXH cao nhất cả nước theo Nghị quyết số 7/NQ-CP của Chính phủ. Sau khi trừ đi kết quả thực hiện của năm 2025, áp lực lên giai đoạn tới là rất lớn với yêu cầu hoàn thành hơn 38.100 căn vào năm 2027 và duy trì mức khoảng 38.200 căn mỗi năm trong giai đoạn 2028-2030. Để gỡ khó về nguồn vốn, thành phố đang nghiên cứu kiện toàn Quỹ phát triển nhà ở theo mô hình quốc gia và xem xét bổ sung chức năng tiết kiệm nhà ở, giúp kiểm soát đúng đối tượng thụ hưởng và tạo nguồn tài chính bền vững.

Nhìn lại năm 2025, TP.HCM đã có những bước đệm vững chắc khi hoàn thành gần 12.800 căn NƠXH, vượt chỉ tiêu Thủ tướng giao, góp phần đưa tổng diện tích sàn xây dựng mới đạt 14,4 triệu m². Tuy nhiên, đại diện Sở Xây dựng cũng thẳng thắn thừa nhận những rào cản còn tồn tại về quỹ đất, tài chính và thủ tục hành chính. Việc bố trí 20% quỹ đất trong các dự án thương mại thường dẫn đến tình trạng manh mún, thiếu hạ tầng đồng bộ. Bên cạnh đó, mức lợi nhuận định mức khoảng 10% chưa đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư trước những rủi ro về chi phí giải phóng mặt bằng và quy trình phê duyệt kéo dài.

Trong thời gian tới, việc tập trung tháo gỡ các nút thắt pháp lý và huy động mọi nguồn lực xã hội sẽ là chìa khóa để TP.HCM hoàn thành cam kết về nhà ở, đảm bảo an sinh xã hội cho hàng triệu người dân đang sinh sống và làm việc tại đây.