Ban hành bảng giá đất mới từ tháng 1/2026: cần thận trọng và có lộ trình phù hợp để đảm bảo ổn định thị trường

Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) khẳng định việc ban hành Bảng giá đất mới là cần thiết nhưng cần thực hiện khoa học, tránh gây “sốc” cho thị trường, doanh nghiệp và người dân.

Xây dựng Bảng giá đất cần thận trọng, khoa học và phù hợp thực tế thị trường

Với vai trò là tổ chức xã hội nghề nghiệp đồng thời là đơn vị nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực bất động sản, Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nhận định rằng Bảng giá đất là công cụ quản lý quan trọng của Nhà nước. Đây là cơ sở để thực hiện các nghĩa vụ tài chính, tính thu ngân sách, xác định giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư và đảm bảo sự minh bạch trong quản lý đất đai.

Theo VARS IRE, việc xây dựng và ban hành Bảng giá đất cần được tiến hành thận trọng, có căn cứ khoa học và theo lộ trình rõ ràng, để phản ánh đúng giá trị thực của thị trường. Đồng thời, chính sách này cần tránh gây xáo trộn, tạo áp lực về tài chính cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện.

VARS IRE tổ chức thảo luận chuyên sâu về dự thảo Bảng giá đất địa phương

Tại buổi tọa đàm chuyên sâu do VARS IRE tổ chức gần đây, nhiều chuyên gia kinh tế, tài chính và bất động sản cùng đại diện doanh nghiệp đầu tư, dịch vụ đã tham gia trao đổi, phản biện về dự thảo Bảng giá đất của các địa phương.

Buổi thảo luận ghi nhận nhiều ý kiến giá trị từ Ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và Hội đồng Nghiên cứu Đánh giá Thị trường VARS, góp phần bổ sung các góc nhìn thực tiễn và đề xuất mang tính khả thi. Các chuyên gia đều đồng thuận rằng việc ban hành Bảng giá đất mới từ ngày 1/1/2026 là bước tiến quan trọng trong quản lý nhà nước, giúp thu hẹp khoảng cách giữa giá đất Nhà nước và giá thị trường, đồng thời nâng cao tính minh bạch của thị trường bất động sản.

Cảnh báo rủi ro từ mức tăng giá đất “sốc” tại nhiều địa phương

Mặc dù ghi nhận sự cần thiết của việc cập nhật Bảng giá đất, hầu hết các đại biểu tại hội thảo đều bày tỏ lo ngại về mức tăng mạnh tại nhiều khu vực. Theo phân tích của VARS IRE, mức điều chỉnh “sốc” này có thể tạo ra nhiều hệ lụy cho nền kinh tế và đời sống xã hội, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức.

Trước hết, mức tăng giá đất đột biến có thể gây áp lực tài chính lớn cho người dân và hộ gia đình, khiến chi phí chuyển nhượng, thừa kế, hoặc tái định cư tăng mạnh. Bên cạnh đó, doanh nghiệp bất động sản sẽ đối mặt với chi phí đầu vào cao hơn, làm giảm khả năng cạnh tranh và ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Ngoài ra, ngân hàng và hoạt động tín dụng nhà ở cũng có thể chịu tác động tiêu cực do giá trị tài sản thế chấp biến động mạnh. Điều này không chỉ làm tăng rủi ro nợ xấu mà còn gây tâm lý e ngại trong cho vay mua nhà. Về lâu dài, thị trường bất động sản có thể mất cân bằng giữa cung và cầu, dẫn đến hiện tượng tăng giá ảo hoặc đóng băng cục bộ.

Không chỉ người dân và doanh nghiệp chịu ảnh hưởng, chính quyền địa phương cũng sẽ gặp khó trong công tác quản lý, thu ngân sách và điều tiết quy hoạch nếu giá đất thay đổi quá nhanh, vượt ngoài khả năng dự báo.

VARS IRE đề xuất giải pháp điều chỉnh Bảng giá đất hợp lý và bền vững

Trên cơ sở các phân tích và ý kiến đóng góp, Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) kiến nghị một số định hướng quan trọng trong quá trình xây dựng và áp dụng Bảng giá đất mới.

Trước hết, cần xác định rõ vai trò của Bảng giá đất như một công cụ quản lý Nhà nước chứ không phải công cụ điều tiết thị trường. Song song đó, phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương trong việc ban hành, giám sát và điều chỉnh giá đất, để đảm bảo tính thống nhất nhưng vẫn linh hoạt theo từng khu vực.

Bên cạnh đó, VARS IRE nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì tính ổn định và minh bạch, đồng thời xây dựng lộ trình điều chỉnh hợp lý, tránh gây “sốc” cho doanh nghiệp, người dân và hệ thống tín dụng. Trong bối cảnh nhiều địa phương đang hoàn thiện mô hình chính quyền đô thị hai cấp, việc điều hành giá đất cần được thực hiện từng bước, dựa trên dữ liệu thị trường và phản hồi từ thực tiễn.

Hướng tới thị trường bất động sản minh bạch và phát triển bền vững

Theo VARS IRE, việc xây dựng Bảng giá đất khoa học và thực tế không chỉ giúp Nhà nước quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai mà còn tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững. Khi giá đất được xác lập sát với giá trị thực, doanh nghiệp có thể hoạch định đầu tư rõ ràng hơn, người dân dễ tiếp cận nhà ở, còn Nhà nước tăng hiệu quả thu ngân sách.

VARS IRE khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan quản lý và doanh nghiệp để đóng góp nghiên cứu, phản biện và giải pháp chuyên môn, góp phần hoàn thiện chính sách giá đất, hướng đến sự phát triển ổn định và cân bằng của thị trường bất động sản Việt Nam.