Động lực chính sách và nhu cầu thực đưa nhà ở xã hội về đích sớm trước 2030

Sau nhiều năm tăng trưởng lệch pha, phân khúc nhà ở xã hội đang đứng trước cơ hội bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ từ năm 2026, trở thành lực đỡ quan trọng cho thị trường bất động sản và bài toán an sinh đô thị. Sự hội tụ của động lực chính sách và nhu cầu ở thực lớn được kỳ vọng sẽ giúp Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cán đích sớm hơn so với kế hoạch ban đầu.

Tính đến thời điểm hiện tại, Đề án đã đạt khoảng 62% chỉ tiêu. Riêng trong năm 2025, cả nước đã vượt mốc hơn 100.000 căn hộ nhà ở xã hội được triển khai và hoàn thành. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá, với tiến độ hiện nay, mục tiêu của Đề án có thể hoàn thành sớm, chậm nhất là vào năm 2028, thậm chí có thể rút ngắn xuống giai đoạn 2027-2028 thay vì mốc 2030 như kế hoạch ban đầu.

Việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội cũng được xác định là một nhiệm vụ trọng tâm trong Dự thảo báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII trình Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cho thấy tầm quan trọng chiến lược của phân khúc này trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới.

Kỳ vọng nguồn cung nhà ở xã hội tăng mạnh từ năm 2026

Năm 2026 được xem là dấu mốc bản lề của thị trường nhà ở xã hội khi hàng loạt chính sách mới bắt đầu phát huy hiệu quả sau giai đoạn chuẩn bị kéo dài. Trong bối cảnh bất động sản thương mại vẫn đối mặt với khó khăn về thanh khoản và mặt bằng giá cao, nhà ở xã hội nổi lên như phân khúc có nhu cầu thực ổn định và bền vững.

Theo các khảo sát, nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp và trung bình tại khu vực đô thị và các khu công nghiệp vẫn ở mức rất lớn. Quá trình đô thị hóa nhanh, dân số cơ học gia tăng tại các thành phố lớn, cùng làn sóng dịch chuyển lao động sau đại dịch đã tạo áp lực ngày càng lớn lên thị trường nhà ở. Trong khi đó, giá căn hộ thương mại tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh vẫn neo ở mức cao, vượt xa khả năng chi trả của phần đông người lao động.

Trong bối cảnh này, nhà ở xã hội không chỉ đóng vai trò là giải pháp an sinh mà còn được xác định là một trong những trụ cột giúp tái cân bằng thị trường bất động sản giai đoạn 2026-2030, hướng dòng cung về đúng nhu cầu ở thực.

Một điểm sáng lớn của phân khúc nhà ở xã hội là triển vọng tăng mạnh nguồn cung. Sau giai đoạn 2021-2024 triển khai chậm do vướng mắc pháp lý và thủ tục đầu tư, nhiều dự án hiện đã hoàn tất khâu chuẩn bị và sẵn sàng bước vào giai đoạn xây dựng, bàn giao.

Bộ Xây dựng nhận định năm 2026 sẽ là năm bản lề trong lộ trình hoàn thành mục tiêu phát triển ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Nhiều địa phương đã đưa chỉ tiêu nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội trung hạn và coi đây là nhiệm vụ bắt buộc, thay vì mang tính khuyến khích như trước.

Tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, quỹ đất dành cho nhà ở xã hội đang được rà soát, bổ sung thông qua các khu đô thị mới, các dự án tái thiết nhà ở cũ và quy định trích quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại. Đồng thời, nhiều tỉnh công nghiệp như Bắc Ninh, Hải Phòng, Đồng Nai cũng đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội gắn với khu công nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở và giữ chân người lao động.

Nếu tiến độ được đảm bảo, nguồn cung nhà ở xã hội trong năm 2026 có thể tăng gấp rưỡi so với giai đoạn 2023-2024, góp phần cải thiện đáng kể tình trạng thiếu hụt kéo dài nhiều năm qua.

Nguồn cung nhà ở xã hội trong năm 2026 được dự báo có thể tăng gấp rưỡi so với giai đoạn 2023-2024, góp phần cải thiện đáng kể tình trạng thiếu hụt kéo dài nhiều năm qua

Nhà ở xã hội - trụ cột ổn định thị trường bất động sản

Đánh giá về vai trò của phân khúc này, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ vừa mang tính kinh tế, vừa mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Nhà ở xã hội không chỉ giải quyết nhu cầu an cư cho người thu nhập thấp và trung bình, mà còn góp phần ổn định thị trường bất động sản và tạo nền tảng cho phát triển đô thị bền vững.

Trong giai đoạn 2026-2030, nhà ở xã hội cần tiếp tục được xác định là trụ cột trong chính sách nhà ở quốc gia. Các địa phương và doanh nghiệp khi triển khai dự án cần chú trọng đi vào thực chất, tránh tình trạng chạy theo số lượng mà xem nhẹ chất lượng công trình và hạ tầng đi kèm.

Trong giai đoạn 2026-2030, nhà ở xã hội tiếp tục được xác định là trụ cột trong chính sách nhà ở quốc gia

Chính sách ngày càng “mở”, doanh nghiệp quay lại phân khúc nhà ở xã hội

Bước sang năm 2026, khung chính sách dành cho nhà ở xã hội được đánh giá là đầy đủ và sát thực tế hơn. Các quy định liên quan đến lựa chọn chủ đầu tư, miễn giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế và thủ tục đầu tư đã được sửa đổi theo hướng rút ngắn thời gian và giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Đáng chú ý, đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội tiếp tục được mở rộng. Không chỉ người thu nhập thấp hay công nhân khu công nghiệp, mà cả nhóm lao động có thu nhập trung bình, cán bộ trẻ và viên chức mới ra trường cũng được đưa vào diện xem xét, phù hợp với mặt bằng giá nhà ngày càng cao tại các đô thị lớn.

Theo Tiến sỹ Cấn Văn Lực, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng là cần thiết để chính sách theo kịp thực tế. Nếu tiêu chí quá hẹp, nhà ở xã hội sẽ khó hoàn thành vai trò điều tiết thị trường. Việc mở rộng đối tượng nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ điều kiện sẽ giúp chính sách phát huy hiệu quả tốt hơn.

Song song đó, các gói tín dụng ưu đãi cho cả chủ đầu tư và người mua nhà được duy trì và điều chỉnh linh hoạt hơn, thay vì triển khai ngắn hạn theo từng đợt. Điều này giúp thị trường ổn định hơn và hạn chế tình trạng đứt gãy dòng vốn như trước đây.

Trong bối cảnh bất động sản cao cấp và nghỉ dưỡng gặp khó, nhiều doanh nghiệp đã quay lại phân khúc nhà ở xã hội như một hướng đi an toàn hơn. Thủ tục được đơn giản hóa, thời gian phê duyệt rút ngắn và đầu ra ổn định giúp doanh nghiệp giảm rủi ro và xây dựng chiến lược dài hạn với phân khúc này.

Theo các chuyên gia, sự tham gia của các doanh nghiệp có kinh nghiệm sẽ góp phần nâng cao chất lượng thiết kế, xây dựng và quản lý vận hành, từng bước xóa bỏ định kiến về nhà ở xã hội.

Triển vọng và thách thức giai đoạn 2026-2030

Các chuyên gia nhận định, nhà ở xã hội trong năm 2026 sẽ không tạo ra những cơn sốt như bất động sản thương mại, nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định thị trường. Khi dòng tiền được phân bổ hợp lý, thị trường có thể tránh được những biến động cực đoan về giá và thanh khoản.

Về dài hạn, phát triển mạnh nhà ở xã hội sẽ giúp điều chỉnh cơ cấu nguồn cung, đưa thị trường bất động sản quay về đúng bản chất phục vụ nhu cầu ở thực thay vì đầu cơ.

Năm 2026 được đánh giá là giai đoạn giàu triển vọng của phân khúc nhà ở xã hội, song cũng đi kèm không ít thách thức. Thành công không chỉ phụ thuộc vào chính sách, mà còn ở cách triển khai của địa phương và sự tham gia thực chất của doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, thời gian tới Bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế pháp luật về nhà ở và bất động sản theo hướng đồng bộ, khả thi; đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng đang khẩn trương triển khai việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia nhằm tạo nguồn lực tài chính bền vững, đồng thời nghiên cứu cơ chế phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà ở cho thuê và thuê mua phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương phát huy kết quả đạt được trong năm 2025, chủ động bố trí quỹ đất, vật liệu xây dựng, thiết lập luồng xanh giải quyết thủ tục hành chính và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc. Đây được xem là chính sách nhân văn, góp phần tăng nguồn cung nhà ở, ổn định chỗ ở cho người dân, giảm áp lực giá bất động sản và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong những năm tới.