Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi bổ sung chương riêng về phát triển nhà ở cho thuê

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi được trình Quốc hội ngày 22/10 đề xuất nhiều chính sách mới nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê, hoàn thiện chính sách nhà ở xã hội và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung chương riêng về nhà ở cho thuê, đồng thời tăng phân cấp cho địa phương và cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh.

Bổ sung chính sách phát triển nhà ở cho thuê, hoàn thiện nhà ở xã hội

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi gồm 13 chương, 130 điều, giảm 68 điều so với Luật Nhà ở năm 2023. Một điểm mới đáng chú ý là phân loại nhà ở thành 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách, với cơ chế áp dụng tương ứng cho từng loại hình.

Lần đầu tiên, dự thảo dành một chương riêng quy định về phát triển nhà ở cho thuê, từ đối tượng thuê, hình thức đầu tư bằng vốn nhà nước và vốn ngoài nhà nước đến yêu cầu đối với dự án, ưu đãi dành cho chủ đầu tư và quản lý vận hành. Về giá thuê, dự thảo đề xuất chủ đầu tư thỏa thuận với người thuê trên cơ sở tính đủ chi phí hợp lý và lợi nhuận theo phương án kinh doanh, đồng thời không vượt khung giá do UBND cấp tỉnh quy định.

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi bổ sung chương riêng về phát triển nhà ở cho thuê

Đối với nhà ở xã hội, dự thảo luật hóa các chính sách thí điểm theo Nghị quyết 201/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ. Với nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tại các dự án nhà ở thương mại, UBND cấp tỉnh được quyết định phương án thực hiện thông qua bố trí quỹ đất trong dự án, bố trí đất ở vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương.

Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi chính sách sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài theo hướng bỏ quy định cho phép sở hữu nhà ở riêng lẻ; hoàn thiện cơ chế cải tạo, xây dựng lại chung cư và sửa đổi điều kiện bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền mua nhà và được cấp Giấy chứng nhận.

Tăng phân cấp cho địa phương, tiếp tục rà soát các chính sách mới

Một nội dung đáng chú ý khác là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà ở. Theo dự thảo, 20/21 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền địa phương, chỉ còn thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng. Dự thảo đồng thời đề xuất cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.

Trong báo cáo thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát chính sách nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và cơ chế quản lý Quỹ nhà ở. Các quy định cần làm rõ đối tượng được ưu tiên thuê, nhất là tại dự án sử dụng vốn nhà nước, nhằm bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu và hạn chế tình trạng trục lợi chính sách, đầu cơ nhà ở.

Quốc hội xem xét các đề xuất sửa đổi chính sách nhà ở, trong đó có nhà ở xã hội và quản lý chung cư

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý cần phân định rõ chính sách nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê để tránh trùng lặp, đồng thời rà soát sự thống nhất với các dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai và pháp luật về thuế. Các quy định về quản lý chung cư, cải tạo chung cư cũ và chuyển tiếp cũng cần được hoàn thiện để hạn chế tranh chấp, tránh khoảng trống pháp lý khi triển khai.

Những nội dung trên hiện nằm trong dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, chưa phải quy định đã được ban hành và có hiệu lực. Các chính sách về nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và quản lý thị trường nhà ở sẽ tiếp tục được xem xét trong quá trình xây dựng, hoàn thiện dự thảo.