Hà Nội đề xuất nới điều kiện vay vốn cho người mua nhà ở xã hội

Vay vốn mua nhà ở xã hội có thể sẽ được tháo gỡ nhiều vướng mắc trong thời gian tới khi HĐND Thành phố Hà Nội đề xuất nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính, nới điều kiện vay vốn và triển khai các gói tín dụng ưu đãi dài hạn dành cho người thu nhập thấp. Đây là một trong những kiến nghị được đưa ra sau quá trình giám sát việc phát triển nhà ở xã hội và nhà tái định cư trên địa bàn thành phố.

Kiến nghị hỗ trợ người thu nhập thấp tiếp cận vốn vay mua nhà ở xã hội

Theo Báo cáo kết quả giám sát của Ban Đô thị HĐND Thành phố Hà Nội về phát triển nhà ở xã hội và nhà tái định cư từ ngày 1/8/2024 đến nay, điều kiện vay vốn mua nhà ở xã hội cùng các thủ tục chuẩn bị dự án đang là những rào cản lớn ảnh hưởng đến tiến độ phát triển nhà ở xã hội.

Trên cơ sở đó, Đoàn giám sát đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu, kiến nghị các bộ, ngành tham mưu Chính phủ ban hành cơ chế hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp và người dân. Trong đó, trọng tâm cần giải quyết là nới điều kiện vay vốn đối với người thu nhập thấp, giúp người có nhu cầu mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn.

Bên cạnh đó, HĐND Thành phố Hà Nội cũng đề xuất triển khai các gói tín dụng ưu đãi ổn định, dài hạn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư và người dân có nhu cầu mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Hà Nội đề xuất nghiên cứu cơ chế hỗ trợ tài chính, nới điều kiện vay vốn nhằm giúp người thu nhập thấp dễ tiếp cận nhà ở xã hội 

Những khó khăn còn tồn đọng trong điều kiện vay vốn & thủ tục

Theo kết quả giám sát, thực tế vẫn tồn tại tình trạng người có điều kiện kinh tế, thu nhập cao vẫn mua được nhà ở xã hội, trong khi nhiều người thu nhập thấp lại gặp khó khăn do thiếu giấy tờ chứng minh hoặc không đáp ứng được các điều kiện vay vốn theo quy định.

Ngoài ra, việc giải ngân các gói vay ưu đãi còn diễn ra chậm do điều kiện áp dụng khá chặt chẽ đối với cả chủ đầu tư và người mua. Một trong những vướng mắc lớn là quy định yêu cầu người dân phải xin xác nhận thực trạng nhà ở và điều kiện thu nhập tại UBND hoặc Công an cấp xã. Theo báo cáo, nhiều cơ quan còn lúng túng trong việc xác nhận do chưa có dữ liệu để đối chiếu, dẫn đến tình trạng đùn đẩy hoặc né tránh trách nhiệm.

Không chỉ người mua, quá trình phát triển các dự án nhà ở xã hội Hà Nội cũng gặp nhiều khó khăn. Nhiều dự án chậm triển khai do mất từ 1 - 2 năm để hoàn tất quy trình phê duyệt đầu tư và lựa chọn chủ đầu tư. Một số dự án dù đã khởi công nhưng công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn thành.

Điều kiện vay vốn và thủ tục xác nhận thu nhập, thực trạng nhà ở được đánh giá là những rào cản lớn khiến nhiều người dân khó tiếp cận chính sách nhà ở xã hội

Đề xuất tháo gỡ để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, HĐND Thành phố Hà Nội đề nghị UBND Thành phố rà soát quỹ đất, chủ động giải phóng mặt bằng phục vụ phát triển nhà ở, đồng thời nghiên cứu cắt bỏ khâu thẩm định và ra quyết định miễn tiền sử dụng đất đối với các dự án nhà ở xã hội. Bên cạnh đó, Thành phố được đề xuất nghiên cứu cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa quỹ nhà ở xã hội, quỹ nhà tái định cư và các quỹ nhà khác nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Đối với thủ tục hành chính, Sở Xây dựng Hà Nội được giao nghiên cứu giảm hoặc bãi bỏ một số thủ tục như chấp thuận bán nhà ở hình thành trong tương lai và cấp phép xây dựng đối với dự án nhà ở xã hội.

Hà Nội đề xuất rà soát quỹ đất, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy nhanh triển khai các dự án nhằm hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030

Theo kết quả điều tra thống kê giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu nhà ở xã hội Hà Nội được dự báo khoảng 375.000 căn. Trong Kế hoạch phát triển nhà ở đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn. Đến nay, Hà Nội đã hoàn thành khoảng 85% chỉ tiêu, tương ứng 101.300 căn.

Việc nghiên cứu nới điều kiện vay vốn mua nhà ở xã hội cùng các giải pháp tháo gỡ thủ tục và hỗ trợ tài chính được kỳ vọng sẽ giúp người thu nhập thấp thuận lợi hơn trong quá trình tiếp cận nhà ở, đồng thời thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Thủ đô.