Chung cư Mường Thanh sai phạm: Đại biểu Quốc hội đề nghị không phá dỡ đồng loạt

Trước nguy cơ hàng nghìn hộ dân tại các dự án Mường Thanh ở Hà Nội bị ảnh hưởng bởi sai phạm của chủ đầu tư, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa đề nghị không áp dụng phương án phá dỡ đồng loạt. Theo ông, cần rà soát từng công trình, giữ lại những chung cư đủ điều kiện và có phương án bảo đảm chỗ ở, quyền lợi tài chính cho cư dân nếu phải di dời.

Đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát từng chung cư Mường Thanh sai phạm

Sau khi HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết về cơ chế xử lý vi phạm tại 12 dự án liên quan đến Tập đoàn Mường Thanh, vấn đề bảo đảm quyền lợi cho người dân đang sinh sống tại các chung cư tiếp tục nhận được sự quan tâm. Nhiều hộ gia đình đã dành dụm trong thời gian dài, thậm chí vay ngân hàng để mua căn hộ và ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, những sai phạm trong quá trình triển khai dự án khiến cư dân đứng trước nguy cơ phải di dời hoặc gặp khó khăn về pháp lý nhà ở.

Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng việc Hà Nội quyết liệt xử lý các sai phạm là cần thiết, nhưng phương án thực hiện phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Theo ông, cơ quan chức năng cần rà soát từng dự án để xác định công trình nào đủ điều kiện tiếp tục tồn tại, công trình nào bắt buộc phải phá dỡ, thay vì áp dụng chung một biện pháp cho tất cả.

Cư dân tại các chung cư Mường Thanh có nguy cơ bị ảnh hưởng chỗ ở khi các dự án được rà soát, xử lý sai phạm

Đối với những công trình không ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, lợi ích công cộng, phù hợp quy hoạch và đáp ứng các điều kiện pháp luật, đại biểu đề nghị xem xét cho phép tồn tại. Ngược lại, các công trình vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt là sai phạm về chiều cao xây dựng, cần được xử lý theo quy định. Việc phân loại phải làm rõ bản chất vi phạm, từ quy hoạch, trật tự xây dựng đến nghĩa vụ tài chính về đất đai để lựa chọn phương án phù hợp.

Trường hợp buộc phải phá dỡ hoặc di dời, chính quyền cần có chính sách bảo đảm chỗ ở cho cư dân, có thể nghiên cứu phương án bố trí nhà ở xã hội. Đồng thời, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn trả số tiền người dân đã bỏ ra mua căn hộ. Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, đây không chỉ là vấn đề xử lý vi phạm xây dựng mà còn liên quan trực tiếp đến an sinh xã hội và quyền có nơi ở ổn định của hàng nghìn hộ gia đình.

Không thể để chủ đầu tư vi phạm, người mua nhà gánh hậu quả

Cùng quan điểm cần bảo vệ người mua nhà, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An cho rằng đang tồn tại nghịch lý khi chủ đầu tư là bên vi phạm quy định về đất đai, quy hoạch và xây dựng, nhưng người mua nhà đã hoàn thành nghĩa vụ thanh toán lại phải chịu rủi ro pháp lý kéo dài, thậm chí đối diện nguy cơ mất chỗ ở.

Đại biểu đề nghị trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở, Quốc hội cần nghiên cứu bổ sung quy định riêng để bảo vệ người mua nhà tại các dự án có sai phạm, nhất là những người không biết hoặc không buộc phải biết về vi phạm của chủ đầu tư. Theo đó, không nên mặc nhiên chuyển nghĩa vụ tài chính hay chi phí khắc phục sai phạm của doanh nghiệp sang cư dân. Người mua nhà cũng không thể bị yêu cầu tự kiểm tra những hồ sơ quản lý mà chỉ cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới nắm được đầy đủ.

Đại biểu Quốc hội đề nghị phân loại từng công trình để quyết định phương án giữ lại hoặc phá dỡ chung cư sai phạm

Về phương án xử lý, đại biểu Trịnh Xuân An đề xuất phân định rõ từng trường hợp. Với công trình có thể khắc phục và được phép tiếp tục tồn tại, cần có thời hạn hoàn thiện pháp lý và giải quyết việc cấp giấy chứng nhận cho người mua. Nếu công trình buộc phải phá dỡ, phương án hỗ trợ cần bao gồm chỗ ở tạm thời, hoàn trả tiền, đổi nhà hoặc bồi thường phù hợp. Nghĩa vụ bồi thường cũng cần gắn với nguồn bảo đảm để tránh trường hợp chủ đầu tư mất khả năng thanh toán, khiến cư dân tiếp tục chịu thiệt hại.

Bên cạnh xử lý hậu quả, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao trách nhiệm quản lý ngay từ khi dự án được triển khai. Chủ đầu tư phải tuân thủ quy hoạch, giấy phép xây dựng, thiết kế được phê duyệt và nghĩa vụ tài chính về đất đai. Trong khi đó, chính quyền địa phương cần thường xuyên kiểm tra, giám sát tiến độ, quy mô, chiều cao và các hạng mục xây dựng, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm thay vì để sai phạm kéo dài đến khi người dân đã vào sinh sống.

Những ý kiến trên cho thấy việc xử lý các chung cư Mường Thanh sai phạm cần được thực hiện theo hướng phân loại cụ thể, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật nhưng không bỏ qua quyền lợi của cư dân. Trách nhiệm khắc phục phải thuộc về chủ thể vi phạm và các bên có trách nhiệm liên quan, không thể để những người mua nhà không có lỗi trở thành đối tượng phải gánh chịu hậu quả sau cùng.