Hà Nội đề xuất cơ chế ưu tiên người dân bị thu hồi nhà, đất để thực hiện dự án của Nhà nước được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải bốc thăm. Chính sách dự kiến áp dụng cho cả người đủ điều kiện tái định cư và trường hợp không đủ điều kiện nhưng gặp khó khăn về nhà ở, với các tiêu chí và quy trình xét duyệt riêng.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành dự thảo quyết định quy định trình tự, tiêu chí để chủ sở hữu nhà và người sử dụng đất bị thu hồi phục vụ các dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Chính sách dự kiến áp dụng với hai nhóm: người đủ điều kiện bố trí tái định cư và người không đủ điều kiện tái định cư nhưng có khó khăn về nhà ở.
Theo dự thảo, người dân cần đáp ứng các tiêu chí cơ bản gồm: chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở đối với diện tích bị thu hồi; có tên trong quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường đã được phê duyệt; có nguyện vọng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội; chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội tại các dự án trên địa bàn Hà Nội. Mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được hưởng chính sách một lần.
Hà Nội đề xuất ưu tiên người bị thu hồi nhà, đất được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm
Riêng nhóm không đủ điều kiện tái định cư phải đáp ứng thêm tiêu chí về hoàn cảnh nhà ở. Cụ thể, hộ dân bị thu hồi toàn bộ nhà, đất đang ở hoặc diện tích còn lại nhỏ hơn mức tối thiểu được phép tách thửa có thể được xem xét. Trường hợp thửa đất chỉ bị thu hồi một phần nhưng có trên 7 người hoặc từ 2 cặp vợ chồng trở lên cùng sinh sống, khiến diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức tối thiểu, cũng thuộc diện được xem xét.
Về số lượng, mỗi hộ gia đình bị thu hồi đất được mua hoặc thuê mua một căn hộ nhà ở xã hội. Trường hợp có nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống tại địa chỉ bị thu hồi, mỗi cặp có thể được xem xét mua một căn, nhưng tổng số không vượt quá hai căn hộ trên một thửa đất. Như vậy, chính sách hướng đến hỗ trợ những hộ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc thu hồi đất, đồng thời giới hạn số lượng căn hộ được hưởng ưu tiên.
Theo dự thảo, UBND cấp xã nơi có dự án thu hồi đất sẽ chủ trì, phối hợp với Công an cấp xã rà soát nhu cầu nhà ở xã hội của các hộ dân. Danh sách sau đó được gửi đến Sở Xây dựng để kiểm tra tiêu chí và giới thiệu dự án có quỹ căn phù hợp, ưu tiên dự án gần khu vực có đất bị thu hồi.
Trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được văn bản đề nghị, Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát danh sách, loại trừ trường hợp không đáp ứng tiêu chí và giới thiệu dự án phù hợp. Tiếp đó, UBND cấp xã có 7 ngày kể từ khi nhận văn bản của Sở Xây dựng để phê duyệt danh sách đủ điều kiện, gửi chủ đầu tư và phối hợp xác định vị trí, cơ cấu diện tích căn hộ.
Văn bản giới thiệu dự án của Sở Xây dựng dự kiến có giá trị giữ quỹ căn hộ trong 30 ngày
Đáng chú ý, văn bản giới thiệu dự án của Sở Xây dựng có giá trị giữ quỹ căn hộ trong 30 ngày kể từ ngày ban hành. Nếu hết thời hạn này mà UBND cấp xã chưa phê duyệt danh sách và gửi đến chủ đầu tư, số căn hộ được giới thiệu có thể được chủ đầu tư bán hoặc cho thuê mua theo quy định. UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm giải trình nếu chậm phê duyệt.
Trong vòng 5 ngày kể từ khi có biên bản thống nhất, chủ đầu tư có trách nhiệm thông báo bằng văn bản đến các hộ dân đã được phê duyệt để dự kiến ký hợp đồng khi dự án đủ điều kiện. Theo cơ chế đề xuất, người thuộc diện được ưu tiên không phải tham gia bốc thăm và không phải chứng minh điều kiện thu nhập như quy trình mua nhà ở xã hội thông thường. Tuy nhiên, đây hiện vẫn là nội dung trong dự thảo quyết định, người dân cần theo dõi văn bản chính thức trước khi thực hiện thủ tục.
Công ty Cổ phần HouseNow, giấy phép ĐKKD/MST số 0110349749
