Những trường hợp mua nhà ở xã hội không phải bốc thăm, không cần điều kiện thu nhập

Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị quyết về một số cơ chế nhằm xử lý khó khăn, vướng mắc trong các quy định pháp luật liên quan đến phát triển nhà ở xã hội. Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong quy hoạch, đầu tư và mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho nhiều nhóm đối tượng.

Tháo gỡ vướng mắc trong quy hoạch phát triển nhà ở xã hội

Theo nội dung Nghị quyết, việc xử lý các khó khăn liên quan đến lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu tại các khu vực hình thành đô thị sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.

Chính phủ ban hành Nghị quyết xử lý khó khăn, vướng mắc về nhà ở xã hội. (Ảnh minh họa)

Quy định này áp dụng trong bối cảnh các địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và triển khai mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm đảm bảo quá trình phát triển đô thị và nhà ở xã hội diễn ra đồng bộ với hệ thống quản lý mới.

Cho phép lập quy hoạch chi tiết song song với quy hoạch phân khu

Nghị quyết cũng cho phép việc lập mới hoặc điều chỉnh quy hoạch chi tiết được thực hiện đồng thời với quá trình lập hoặc điều chỉnh quy hoạch phân khu. Trong trường hợp khu vực không yêu cầu lập quy hoạch phân khu, việc lập quy hoạch chi tiết có thể thực hiện song song với quy hoạch chung.

Tuy nhiên, quy hoạch chi tiết chỉ được phê duyệt sau khi quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu đã được thông qua theo đúng quy định.

Bổ sung cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư dự án

Một điểm đáng chú ý trong Nghị quyết là quy định về việc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư trong trường hợp khu đất chưa có quy hoạch hoặc chưa phù hợp với quy hoạch đô thị và nông thôn.

Việc thực hiện nội dung này sẽ căn cứ theo các quy định của pháp luật về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Cơ chế này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án và tháo gỡ các vướng mắc pháp lý vốn khiến nhiều dự án nhà ở xã hội bị chậm triển khai trong thời gian qua.

Quy định loại hình nhà ở xã hội theo khu vực

Nghị quyết cũng quy định rõ về loại hình phát triển nhà ở xã hội tại từng khu vực.

Tại các thành phố trực thuộc trung ương và những khu vực nằm trong địa giới hành chính phường thuộc tỉnh, nhà ở xã hội cũng như nhà ở dành cho lực lượng vũ trang nhân dân sẽ được xây dựng dưới dạng nhà chung cư.

Đối với các khu vực còn lại, thẩm quyền quyết định loại hình nhà ở xã hội sẽ do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét và quyết định, đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật cũng như điều kiện thực tế của từng địa phương.

Thêm đối tượng được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội

Một nội dung đáng chú ý khác là việc mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội đối với một số nhóm đối tượng đặc thù.

Theo đó, các hộ gia đình hoặc cá nhân thuộc trường hợp bị Nhà nước thu hồi đất hoặc nhà ở vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phục vụ phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng mà chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở sẽ được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải thực hiện bốc thăm.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội đối với một số nhóm đối tượng đặc thù.

Những đối tượng này cũng không cần đáp ứng điều kiện về nhà ở và điều kiện thu nhập theo quy định hiện hành.

Bên cạnh đó, người lao động ký hợp đồng không xác định thời hạn và hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang làm việc tại các đơn vị thuộc Bộ Công an cũng được phép mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở dành cho lực lượng vũ trang nhân dân.

Điều kiện về nhà ở và thu nhập đối với nhóm đối tượng này sẽ được áp dụng tương tự quy định tại khoản 5 Điều 76 của Luật Nhà ở 2023.

Nghị quyết có hiệu lực đến hết tháng 2/2027

Theo quy định, Nghị quyết chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 13/2/2026 và được áp dụng đến hết ngày 28/2/2027.

Trong trường hợp các luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc các văn bản pháp luật liên quan được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới sau thời điểm Nghị quyết này được thông qua và trước ngày 28/2/2027, những quy định tương ứng trong Nghị quyết sẽ chấm dứt hiệu lực.

Quy định này nhằm đảm bảo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và tránh chồng chéo khi các chính sách mới được ban hành.