Thủ tướng Lê Minh Hưng: Đề xuất siết chuyển nhượng nhà ở xã hội, ngăn trục lợi chính sách

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị siết chặt việc chuyển nhượng nhà ở xã hội, trong đó dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) được đề cập theo hướng sau 5 năm, người mua chỉ được bán lại cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Định hướng này nhằm ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách, đồng thời tăng nguồn cung nhà cho thuê và hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường bất động sản.

Siết chuyển nhượng nhà ở xã hội, ngăn biến chính sách an sinh thành cơ hội kiếm lời

Chiều 22/10, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện chính sách nhà ở theo hướng đáp ứng nhu cầu thực tế và bảo đảm an sinh xã hội. Theo Thủ tướng, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở lớn nhưng nguồn cung phù hợp với khả năng chi trả còn hạn chế, nhà ở trước hết phải giúp người dân có chỗ ở ổn định.

Một trong những nội dung được lưu ý là nguy cơ trục lợi chính sách nhà ở xã hội. Thủ tướng dẫn cảnh báo của cơ quan chức năng về tình trạng người mua chờ đủ 5 năm để bán lại nhà theo giá thị trường, qua đó biến chính sách hỗ trợ thành cơ hội kiếm lời. Để khắc phục, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) được đề cập theo hướng sau thời hạn 5 năm, người mua chỉ được bán lại cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị siết chặt chuyển nhượng nhà ở xã hội, ngăn tình trạng lợi dụng chính sách để kiếm lời từ chênh lệch giá

Thủ tướng yêu cầu chính quyền các cấp tăng cường quản lý, bảo đảm người nhận chuyển nhượng đáp ứng đúng điều kiện thụ hưởng chính sách. Mục tiêu là duy trì nhà ở xã hội trong hệ thống an sinh, phục vụ đúng nhóm đối tượng được hỗ trợ, thay vì trở thành nguồn cung để đầu cơ hoặc hưởng chênh lệch giá.

Đây là định hướng được nêu trong quá trình thảo luận dự thảo luật, không đồng nghĩa quy định mới đã có hiệu lực. Theo quy định hiện hành tại điểm đ khoản 1 Điều 89 Luật Nhà ở năm 2023, trong thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà, người mua chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc người thuộc diện được mua nhà ở xã hội, với giá bán tối đa bằng giá trong hợp đồng ban đầu. Vì vậy, người mua và người bán cần phân biệt quy định đang áp dụng với nội dung sửa đổi được đề xuất.

Ưu tiên nhà cho thuê, kiểm soát giao dịch bất động sản

Bên cạnh việc siết chuyển nhượng nhà ở xã hội, Thủ tướng cho biết dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) hướng đến phân định rõ các nhóm nhà ở và cơ chế quản lý tương ứng. Nhà ở thương mại vận hành theo cơ chế thị trường, trong khi nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà công vụ cần có chính sách riêng phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Trong đó, phát triển nhà ở cho thuê được xác định là một định hướng ưu tiên nhằm đáp ứng nhu cầu của công nhân, người lao động trẻ, học sinh, sinh viên tại các khu công nghiệp và đô thị lớn. Theo Thủ tướng, giá nhà thương mại cao khiến nhiều người mất nhiều năm tích lũy mới có thể mua nhà, trong khi nhu cầu thuê dài hạn với mức giá hợp lý ngày càng rõ nét. Dự thảo dành riêng một chương về nhà ở cho thuê, bao gồm nhà ở đầu tư bằng vốn Nhà nước, nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngoài Nhà nước và nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp.

Về phát triển đô thị, Thủ tướng cũng nêu định hướng hạn chế phân lô bán nền, đặc biệt tại các đô thị lớn, đồng thời tập trung phát triển nhà ở cao tầng để sử dụng hiệu quả quỹ đất. Với các dự án nhà ở thương mại, dự thảo tiếp tục hoàn thiện quy định về nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, trong đó có việc xử lý những điểm chưa thống nhất giữa Luật Nhà ở và Luật Đất đai về thời điểm tính tiền sử dụng đất.

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) định hướng ưu tiên phát triển nhà cho thuê, đáp ứng nhu cầu của người lao động và người thu nhập thấp tại đô thị

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), các nội dung được đề cập tập trung vào minh bạch thông tin dự án, chuẩn hóa quy trình giao dịch và tăng bảo vệ người mua. Theo định hướng trong dự thảo, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán hoặc giá thuê mua khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh; dự thảo cũng đề cập yêu cầu bảo lãnh nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư đối với một số giao dịch bất động sản hình thành trong tương lai.

Nhìn chung, các định hướng sửa đổi hướng đến hai mục tiêu: bảo đảm nhà ở xã hội đến đúng đối tượng và tăng tính minh bạch, an toàn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các nội dung về điều kiện chuyển nhượng sau 5 năm, phát triển nhà cho thuê và kiểm soát giao dịch vẫn cần được theo dõi trong quá trình hoàn thiện, thông qua và ban hành văn bản pháp luật chính thức.