Sửa Luật Đất đai: Hướng đến khơi thông nguồn lực & hoàn thiện số hóa quản lý

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất cho phép người được Nhà nước cho thuê đất lựa chọn trả tiền một lần hoặc hằng năm, đồng thời gắn mã định danh duy nhất cho từng thửa đất trên toàn quốc. Những thay đổi này hướng đến đơn giản hóa thủ tục, số hóa dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác nguồn lực đất đai.

Dự thảo Luật Đất đai đề xuất linh hoạt cách trả tiền thuê

Theo tờ trình của Chính phủ gửi Quốc hội, sau hai năm triển khai, Luật Đất đai năm 2024 đã tạo ra nhiều chuyển biến, nhưng thực tiễn vẫn phát sinh một số vướng mắc cần tháo gỡ. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, việc sửa luật được đặt ra nhằm khơi thông nguồn lực đất đai và hoàn thiện cơ chế quản lý.

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi gồm 13 chương, 112 điều, giảm 3 chương và 148 điều so với luật hiện hành. Về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo tập trung quy định nội dung sử dụng đất trong quy hoạch tỉnh; kế hoạch sử dụng đất cấp xã được định hướng đơn giản hóa, số hóa và tích hợp với các quy hoạch liên quan.

Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất cho phép người thuê đất lựa chọn trả tiền một lần hoặc hằng năm

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cho phép người được Nhà nước cho thuê đất lựa chọn trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê hoặc trả tiền hằng năm. Cách tiếp cận này thay cho việc liệt kê các trường hợp được trả tiền một lần như quy định tại Điều 120 Luật Đất đai năm 2024, qua đó tăng tính linh hoạt cho người sử dụng đất.

Dự thảo cũng bổ sung căn cứ giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất dựa trên việc đánh giá tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của các dự án trước đó. Đồng thời, các quy định về trường hợp phải xin phép chuyển mục đích sử dụng đất, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công và quản lý đất sau cổ phần hóa được rà soát, hoàn thiện nhằm làm rõ trình tự thực hiện.

Mỗi thửa đất có mã định danh riêng, giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý

Trong lĩnh vực tài chính và giá đất, dự thảo không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất như luật hiện hành. Thay vào đó, các quy định về nguyên tắc định giá, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được kế thừa, hoàn thiện theo định hướng mới về chính sách tài chính đất đai. Dự thảo cũng bổ sung quy định về tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường và cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng để phục vụ việc tính toán nghĩa vụ tài chính.

Một nội dung nổi bật là đề xuất mỗi thửa đất được gắn một mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Việc đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận được thực hiện bằng bản giấy hoặc bản điện tử, với giá trị pháp lý như nhau. Nếu được thông qua, quy định này sẽ tạo cơ sở để chuẩn hóa dữ liệu, hỗ trợ tra cứu và tăng tính liên thông trong quản lý đất đai.

Mỗi thửa đất dự kiến được gắn mã định danh duy nhất để hỗ trợ số hóa dữ liệu và quản lý trên toàn quốc

Dự thảo đồng thời đề cập việc xem xét cấp giấy chứng nhận cho một số trường hợp vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024, nếu đáp ứng các điều kiện như sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường hoặc an toàn công trình. Đây là nội dung đề xuất, không có nghĩa mọi trường hợp vi phạm đều đương nhiên được cấp giấy chứng nhận.

Về phân cấp quản lý, dự thảo định hướng giao cấp xã thực hiện một số thẩm quyền đối với hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư. UBND cấp tỉnh có thể phân cấp, ủy quyền thêm tùy tình hình địa phương, quy định về tổ chức chính quyền và năng lực thực hiện. Các nội dung trên vẫn đang trong quá trình xây dựng, xem xét dự thảo; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất chỉ thay đổi khi quy định được thông qua và có hiệu lực theo quy định.