TP.HCM: Đề xuất cơ chế mới, thúc đẩy tiến độ duyệt dự án nhà ở xã hội

TP.HCM đề xuất cho phép thẩm định chủ trương đầu tư dự án nhà ở xã hội ngay cả khi khu đất chưa có quy hoạch phân khu, thay vì phải chờ hoàn thiện đồ án quy hoạch như cơ chế thông thường. Đề xuất được kỳ vọng rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và mở rộng quỹ đất phát triển nhà ở xã hội.

TP.HCM đề xuất duyệt dự án nhà ở xã hội không cần quy hoạch phân khu

Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đang trình UBND thành phố dự thảo Quyết định quy định việc đánh giá sự phù hợp quy hoạch khi xem xét chủ trương đầu tư và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với các dự án có cấu phần xây dựng. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất cơ chế riêng cho dự án nhà ở xã hội nhằm hạn chế thời gian chờ hoàn thiện quy hoạch phân khu.

Theo Nghị định 96/2026, cơ quan quản lý căn cứ quy hoạch phân khu để đánh giá dự án khi thẩm định chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, với dự án nhà ở xã hội, nếu khu đất chưa có quy hoạch phân khu, cơ quan thẩm định có thể sử dụng quy hoạch tổng thể hoặc quy hoạch chung kết hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia để xem xét. Nhờ đó, nhà đầu tư không phải chờ cơ quan nhà nước hoàn thành quy hoạch phân khu mới có thể nộp hồ sơ xin chủ trương đầu tư.

TP.HCM đề xuất sử dụng quy hoạch chung để thẩm định dự án nhà ở xã hội tại khu vực chưa có quy hoạch phân khu

Dự thảo cũng đưa ra cách xử lý riêng đối với một số loại dự án khác. Với dự án chiếm toàn bộ khu chức năng, thành phố cho phép sử dụng quy hoạch tổng thể để xem xét chủ trương đầu tư, tháo gỡ tình trạng nhà đầu tư chưa được lựa chọn nên chưa có tư cách lập quy hoạch phân khu ở giai đoạn này. Tại khu vực nông thôn, dự án khu dân cư được đối chiếu với quy hoạch chi tiết nông thôn do Nhà nước lập; nếu chưa có thì sử dụng quy hoạch chung xã.

Trong khi đó, dự án nhà ở thương mại tại khu vực bắt buộc lập quy hoạch phân khu nhưng chưa có đồ án này sẽ bị kết luận không đủ điều kiện xem xét chủ trương đầu tư. Các dự án sửa chữa, cải tạo hoặc xây mới thay thế công trình hiện hữu được miễn đánh giá quy hoạch nếu giữ nguyên mục tiêu, địa điểm, ranh giới khu đất và không tăng chỉ tiêu sử dụng đất, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật. Dự thảo không làm phát sinh thủ tục hành chính mới và dự kiến được UBND TP HCM ban hành trong tháng 12/2026.

TP.HCM đặt mục tiêu phát triển hơn 181.000 căn nhà ở xã hội

Việc đề xuất rút ngắn khâu đánh giá quy hoạch được đặt trong bối cảnh TP.HCM cần đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, bổ sung nguồn cung cho người dân có nhu cầu. Trong 3 quý đầu năm 2026, thành phố có 3 dự án nhà ở xã hội hoàn thành và đưa vào sử dụng với quy mô 2.283 căn hộ.

Dự kiến cả năm 2026, TP.HCM sẽ hoàn thành 13 dự án với khoảng 9.402 căn hộ. Ngoài ra, 17 dự án khác dự kiến đủ điều kiện đưa ra thị trường để người dân đăng ký sau khi hoàn thành phần móng, tương ứng khoảng 18.000 căn hộ. Đây là nguồn cung đang trong quá trình triển khai, chưa đồng nghĩa toàn bộ số căn đã hoàn thành hoặc bàn giao.

Thành phố đặt mục tiêu phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030

Trong quý IV/2026, thành phố dự kiến tiếp tục khởi công 6 dự án quy mô lớn, với tổng quy mô khoảng 84.000 căn hộ. Các dự án này góp phần thực hiện mục tiêu phát triển 181.257 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030.

Nếu được thông qua, cơ chế đánh giá quy hoạch linh hoạt hơn có thể giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, hạn chế tình trạng dự án phải chờ hoàn thiện quy hoạch phân khu trước khi được xem xét chủ trương. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào tiến độ ban hành quyết định, quá trình thẩm định và khả năng triển khai các dự án sau khi được tháo gỡ thủ tục.