Gói vay nhà ở xã hội hơn 153.000 tỷ đồng giải ngân chậm, người mua chờ cơ chế mới

Dù quy mô chương trình tín dụng cho nhà ở xã hội đã được mở rộng lên hơn 153.000 tỷ đồng, số tiền giải ngân vẫn thấp hơn đáng kể so với vốn cam kết, trong khi nhiều người mua nhà gặp khó khăn khi tiếp cận khoản vay. Ngân hàng Nhà nước đang triển khai gói tái cấp vốn theo chỉ đạo của Thủ tướng, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho dòng vốn vào phân khúc này.

Gói tín dụng nhà ở xã hội giải ngân chậm

Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31/10, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết cơ quan này đang khẩn trương triển khai gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Theo số liệu đến ngày 25/9, Ngân hàng Chính sách xã hội được giao 6.305 tỷ đồng vốn cho vay chương trình nhà ở xã hội trên toàn quốc trong năm 2026. Dư nợ đạt 5.104 tỷ đồng, tương đương 81% kế hoạch; khoảng 1.201 tỷ đồng còn lại dành để giải ngân theo tiến độ các hợp đồng đã ký. Người vay mua nhà được áp dụng lãi suất 5,4%/năm trong thời hạn 15 - 20 năm.

Chương trình tín dụng nhà ở xã hội có quy mô hơn 153.000 tỷ đồng nhưng số vốn giải ngân vẫn còn hạn chế

Bên cạnh nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP có 11 ngân hàng thương mại tham gia, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng. Lãi suất ưu đãi dành cho chủ đầu tư là 7%/năm trong 3 năm, còn người mua nhà được vay với lãi suất 6,5%/năm trong 5 năm. Tuy nhiên, khả năng giải ngân thực tế vẫn chưa tương xứng với quy mô chương trình.

Đến ngày 31/8/2026, tổng số vốn cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025. Trong khi đó, doanh số giải ngân mới đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, dư nợ khoảng 14.300 tỷ đồng. Thực tế này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa vốn đăng ký, cam kết và dòng tiền thực tế đến người vay, người mua nhà.

Người mua chờ gói tái cấp vốn tháo gỡ áp lực lãi suất

Theo bà Nguyễn Thúy Hà, Phó Giám đốc Công ty Kinh doanh Bất động sản Viglacera, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung, một trong những nguyên nhân khiến chương trình tín dụng hơn 153.000 tỷ đồng giải ngân chậm là lãi suất cho vay vẫn còn cao, trong khi các ngân hàng thương mại chưa thực sự mặn mà tham gia.

Người mua nhà ở xã hội kỳ vọng gói tái cấp vốn giúp cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vay ưu đãi

Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Tập đoàn G6, đơn vị phát triển dự án nhà ở xã hội Minh Đức tại Hà Nội, cho rằng chi phí huy động vốn của ngân hàng khoảng 9,5%/năm, trong khi lãi suất cho người mua nhà ở xã hội chỉ ở mức 6,5%/năm. Khoảng chênh lệch này tạo áp lực lên hiệu quả kinh doanh của ngân hàng, khiến các tổ chức tín dụng có thể thận trọng hơn khi mở rộng cho vay.

Từ thực tế trên, ông Quê kiến nghị Nhà nước cấp bù phần chênh lệch lãi suất để tạo động lực cho ngân hàng thương mại tham gia chương trình. Trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước đang triển khai gói tái cấp vốn, cơ chế hỗ trợ nguồn vốn và lãi suất được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện khả năng giải ngân. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào điều kiện triển khai, mức độ tham gia của các ngân hàng và khả năng tiếp cận thực tế của người mua nhà.