Hà Nội: Rà soát 138.219 căn nhà ở xã hội để giải quyết nhu cầu tái định cư đến năm 2030

Hà Nội đang rà soát 152 dự án với quy mô 138.219 căn hộ nhà ở xã hội để cân đối nguồn cung phục vụ nhu cầu tái định cư dự kiến 22.957 căn đến năm 2030. Tuy nhiên, bài toán không chỉ nằm ở số lượng căn hộ mà còn phụ thuộc vào tiến độ hoàn thành, vị trí dự án và chất lượng chỗ ở sau di dời.

Hà Nội cân đối số lượng nhà ở xã hội cho nhu cầu tái định cư

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư 157 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô 142.242 căn hộ. Trong đó, 27 dự án với khoảng 30.060 căn đã khởi công; 92 dự án với khoảng 77.192 căn dự kiến khởi công trong quý IV/2026 và 38 dự án với khoảng 34.990 căn dự kiến khởi công trong năm 2027.

Để xác định nguồn cung có thể sử dụng cho tái định cư, Sở Xây dựng đã rà soát, loại khỏi danh sách một số dự án đã bố trí nhà ở xã hội không qua bốc thăm cho người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng, dự án đã bán hết căn hộ và các dự án được đề xuất đưa ra khỏi danh sách theo dõi. Sau rà soát, thành phố còn 152 dự án với tổng quy mô 138.219 căn hộ có thể đưa vào cân đối.

Hà Nội rà soát 152 dự án với 138.219 căn nhà ở xã hội để cân đối nguồn cung phục vụ tái định cư

Theo tiến độ dự kiến, năm 2027 có 3 dự án hoàn thành với 896 căn; năm 2028 có 57 dự án với 18.349 căn; năm 2029 có 47 dự án với 34.203 căn; năm 2030 có 41 dự án với 75.290 căn và năm 2031 có 4 dự án với 9.481 căn. Đáng chú ý, trong danh sách này chưa có dự án nào dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Các mốc tiến độ được ước tính dựa trên quy mô và thời điểm khởi công hoặc dự kiến khởi công của từng dự án.

Một số dự án đã được triển khai bố trí quỹ nhà cho người dân bị thu hồi đất. Tại dự án nhà ở xã hội điểm X2, phường Lĩnh Nam, có 150 căn hộ dự kiến dành cho bán, thuê và thuê mua; chủ đầu tư đang chuẩn bị phương án chuyển đổi quỹ căn để phục vụ tái định cư. Trong khi đó, tại dự án ô đất NO1 thuộc Khu đô thị mới Hạ Đình, quy mô 365 căn, hơn 200 căn đã được tổ chức bốc thăm và hơn 100 căn đã ký hợp đồng, chủ yếu phục vụ người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng các tuyến Vành đai 1 và Vành đai 2,5.

Nhu cầu tái định cư gần 23.000 căn, ưu tiên dự án gần nơi thu hồi đất

Theo phương án cân đối của Sở Xây dựng, tổng nhu cầu tái định cư của Hà Nội đến năm 2030 dự kiến là 22.957 căn. Trong đó, năm 2026 cần khoảng 6.524 căn; năm 2027 khoảng 5.415 căn; năm 2028 khoảng 3.932 căn; năm 2029 khoảng 2.657 căn và năm 2030 khoảng 4.429 căn.

Thành phố dự kiến chỉ sử dụng các dự án đã hoàn thành tính đến cuối năm bố trí. Với quỹ nhà tái định cư, toàn bộ số căn hộ còn lại có thể được đưa vào cân đối; với nhà ở xã hội, tỷ lệ sử dụng tối đa là 80% số căn hộ tại mỗi dự án. Nhu cầu tái định cư phát sinh từ năm trước nhưng chưa được giải quyết sẽ được ưu tiên bố trí trước nhu cầu của năm tiếp theo.

Thành phố dự kiến cần 22.957 căn hộ tái định cư trong giai đoạn 2026 - 2030

Về vị trí, Hà Nội ưu tiên lựa chọn dự án gần khu vực giải phóng mặt bằng theo ba phạm vi lần lượt là 5km, 10km và 15km. Trong cùng một năm, nhu cầu của một phường được bố trí theo cùng một phạm vi khoảng cách; đồng thời, quỹ nhà tái định cư được ưu tiên sử dụng trước nhà ở xã hội trong từng bước cân đối.

Đối với trường hợp chưa thể bố trí nhà tái định cư vào cuối năm, thành phố dự kiến sắp xếp chỗ ở tạm theo nguyên tắc khoảng cách tương tự. Nguồn bố trí gồm nhà ở cho thuê do thành phố đầu tư bằng ngân sách, nhà ở xã hội được thành phố mua để cho thuê và cuối cùng là hỗ trợ tiền thuê nhà nếu vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu.

Việc sử dụng nhà ở xã hội làm nguồn bổ sung cho tái định cư được kỳ vọng giúp Hà Nội chủ động hơn về quỹ nhà khi triển khai các dự án hạ tầng, cải tạo chung cư cũ và chỉnh trang đô thị. Tuy nhiên, hiệu quả chính sách phụ thuộc lớn vào tiến độ hoàn thành thực tế, khả năng lựa chọn dự án phù hợp và chất lượng hạ tầng, dịch vụ tại nơi ở mới. Bảo đảm người dân có điều kiện sống ổn định sau di dời cũng là yếu tố quan trọng để tạo đồng thuận trong công tác giải phóng mặt bằng.